# ICT విధానాలు మరియు అభ్యసనం (ICT Policies & Learning)

- Link: https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/
- Published: 2026-09-30T05:56:46+05:30
- Author: MAHENDRA MANCHIKALAPATI

## జాతీయ, రాష్ట్ర స్థాయి ICT విధానాల ముఖ్య లక్షణాలు, ICT ద్వారా ప్రభావవంతమైన అభ్యసన వాతావరణం – విద్యా ఆటలు, పజిల్స్, క్విజ్‌లు (ICT in Education)

---

## Table of Contents

 * [జాతీయ, రాష్ట్ర స్థాయి ICT విధానాల ముఖ్య లక్షణాలు, ICT ద్వారా ప్రభావవంతమైన అభ్యసన వాతావరణం – విద్యా ఆటలు, పజిల్స్, క్విజ్‌లు (ICT in Education)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-ict)
 * [ఉపోద్ఘాతం](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#section)
 * [ICT అంటే ఏమిటి?](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict)
 * [ICT సాధనాల రకాలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-2)
 * [విద్యలో ICT ఎందుకు అవసరం?](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-3)
 * [భాగం – 1: ICT విధానాలు (Policies)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#1-ict-policies)
 * [విధానం అంటే ఏమిటి? ఎందుకు అవసరం?](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#section-2)
 * [భారతదేశంలో ICT విద్యా ప్రయాణం – సంక్షిప్త చరిత్ర](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-4)
 * [జాతీయ స్థాయి ICT విధానాలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-5)
 * [1. జాతీయ ICT విధానం – పాఠశాల విద్య, 2012](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#1-ict-2012)
 * [2. జాతీయ విద్యా విధానం 2020 (NEP 2020) – సాంకేతికతకు కేంద్ర స్థానం](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#2-2020-nep-2020)
 * [3. ప్రధాన జాతీయ ICT కార్యక్రమాలు / వేదికలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#3-ict)
 * [రాష్ట్ర స్థాయి ICT విధానాలు, కార్యక్రమాలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-6)
 * [రాష్ట్ర స్థాయి ICT విధానాల సాధారణ లక్షణాలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-7)
 * [ఆంధ్రప్రదేశ్ – ముఖ్య ICT కార్యక్రమాలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-8)
 * [తెలంగాణ – ముఖ్య ICT కార్యక్రమాలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-9)
 * [జాతీయ vs రాష్ట్ర విధానాలు – పోలిక](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#vs)
 * [ICT విధానాల అమలులో సవాళ్లు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-10)
 * [భాగం – 2: అభ్యసన ప్రక్రియలు (Learning Processes)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#2-learning-processes)
 * [ICT ద్వారా ప్రభావవంతమైన అభ్యసన వాతావరణం](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-11)
 * [ప్రభావవంతమైన అభ్యసన వాతావరణం అంటే?](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#section-3)
 * [ICT ఆధారిత అభ్యసన వాతావరణం యొక్క లక్షణాలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-12)
 * [ICT సమ్మిళితం – నమూనాలు (Models)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-models)
 * [ICT ద్వారా బోధనా పద్ధతులకు తోడ్పాటు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-13)
 * [1. నిర్మాణాత్మక అభ్యసనం (Constructivism)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#1-constructivism)
 * [2. మిశ్రమ అభ్యసనం (Blended Learning)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#2-blended-learning)
 * [3. ఫ్లిప్డ్ క్లాస్‌రూమ్ (Flipped Classroom)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#3-flipped-classroom)
 * [4. సహకార అభ్యసనం (Collaborative Learning)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#4-collaborative-learning)
 * [5. ప్రాజెక్టు ఆధారిత అభ్యసనం (Project-Based Learning)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#5-project-based-learning)
 * [6. కథా కథనం – డిజిటల్ స్టోరీటెల్లింగ్](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#6)
 * [7. విభిన్నీకృత బోధన (Differentiated Instruction)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#7-differentiated-instruction)
 * [8. నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనం (Formative Assessment)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#8-formative-assessment)
 * [విద్యా ఆటలు (Educational Games)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#educational-games)
 * [విద్యా ఆట అంటే?](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#section-4)
 * [గేమిఫికేషన్ vs గేమ్ ఆధారిత అభ్యసనం](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#vs-2)
 * [విద్యా ఆటల ప్రయోజనాలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#section-5)
 * [విద్యా ఆటల రకాలు, ఉదాహరణలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#section-6)
 * [మంచి విద్యా ఆట రూపకల్పన – సూత్రాలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#section-7)
 * [పజిల్స్ (Puzzles)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#puzzles)
 * [పజిల్స్ ఎందుకు?](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#section-8)
 * [ICT ఆధారిత పజిల్స్ రకాలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-14)
 * [క్విజ్‌లు (Quizzes)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#quizzes)
 * [క్విజ్ పాత్ర](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#section-9)
 * [క్విజ్‌లను ఎప్పుడు వాడాలి?](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#section-10)
 * [ఆన్‌లైన్ క్విజ్ ప్రశ్నల రకాలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#section-11)
 * [మంచి క్విజ్ రూపకల్పన – చిట్కాలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#section-12)
 * [ఉపయోగకరమైన ICT సాధనాలు (ఉపాధ్యాయుల కోసం)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-15)
 * [నమూనా పాఠ్య ప్రణాళిక – ICT సమ్మిళిత బోధన](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-16)
 * [ఉపాధ్యాయుని పాత్ర – ICT యుగంలో](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-17)
 * [ఉపాధ్యాయులు పాటించాల్సిన జాగ్రత్తలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#section-13)
 * [ICT ఆధారిత అభ్యసనం – ప్రయోజనాలు, పరిమితులు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#ict-18)
 * [ముగింపు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#section-14)
 * [పరీక్షల కోసం ముఖ్యాంశాలు (Quick Revision)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#quick-revision)
 * [అభ్యాస ప్రశ్నలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#section-15)
 * [తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#faqs)
 * [Practice Time](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#prac)
 * [Related Pages](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#re)
 * [ఆధారాలు (References)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-policies-learning/#references)

## ఉపోద్ఘాతం

ఈ రోజుల్లో తరగతి గది అంటే నల్లబల్ల, సుద్దముక్క, పాఠ్యపుస్తకం మాత్రమే కాదు. స్మార్ట్
బోర్డు, ఇంటరాక్టివ్ ఫ్లాట్ ప్యానెల్ (IFP), ట్యాబ్లెట్, మొబైల్ యాప్, యూట్యూబ్ వీడియో,
ఆన్‌లైన్ క్విజ్ – ఇవన్నీ అభ్యసనంలో భాగమయ్యాయి. వీటన్నింటినీ కలిపి మనం **ICT (Information
and Communication Technology – సమాచార, ప్రసార సాంకేతికత)** అని పిలుస్తాం.

అయితే సాంకేతికతను తరగతి గదిలోకి తీసుకురావడం అంటే కేవలం పరికరాలు కొనడం కాదు. ఏ లక్ష్యంతో,
ఎవరి కోసం, ఏ పద్ధతిలో వాడాలి, ఉపాధ్యాయులకు ఎలాంటి శిక్షణ ఇవ్వాలి, డిజిటల్ విషయాంశం(
e-content) ఎవరు తయారు చేయాలి – ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానమే **ICT విధానం (ICT Policy)**.
విధానం దిశను చూపిస్తే, ఆ దిశలో పిల్లలు నిజంగా నేర్చుకునేలా చేసేది **అభ్యసన ప్రక్రియ(
Learning Process)**.

ఈ వ్యాసంలో రెండు ప్రధాన భాగాలను వివరంగా చర్చిస్తాం:

 1. **విధానాలు (Policies):** జాతీయ స్థాయి, రాష్ట్ర స్థాయి ICT విధానాల ముఖ్య లక్షణాలు.
 2. **అభ్యసన ప్రక్రియలు (Learning Processes):** ICT ఉపయోగించి ప్రభావవంతమైన అభ్యసన వాతావరణాన్ని
    సృష్టించడం, బోధనా పద్ధతులకు తోడ్పాటు – విద్యా ఆటలు, పజిల్స్, క్విజ్‌లు మొదలైనవి.

ఈ వ్యాసం D.El.Ed, B.Ed విద్యార్థులకు, ఉపాధ్యాయులకు, విద్యా కంటెంట్ సృష్టికర్తలకు
ఉపయోగపడేలా రూపొందించబడింది.

---

## ICT అంటే ఏమిటి?

**ICT** అంటే సమాచారాన్ని సేకరించడానికి, నిల్వ చేయడానికి, ప్రాసెస్ చేయడానికి, ఇతరులకు
పంపడానికి, పంచుకోవడానికి ఉపయోగించే అన్ని సాంకేతిక సాధనాల సమూహం.

### ICT సాధనాల రకాలు

| రకం | ఉదాహరణలు | 
| హార్డ్‌వేర్ | కంప్యూటర్, ల్యాప్‌టాప్, ట్యాబ్లెట్, మొబైల్, ప్రొజెక్టర్, స్మార్ట్ బోర్డు, IFP, ప్రింటర్ | 
| సాఫ్ట్‌వేర్ | వర్డ్ ప్రాసెసర్, ప్రెజెంటేషన్ సాఫ్ట్‌వేర్, GeoGebra, Scratch, డ్రాయింగ్ యాప్‌లు | 
| ప్రసార మాధ్యమాలు | రేడియో, టెలివిజన్, శాటిలైట్ ఛానెళ్లు, పాడ్‌కాస్ట్‌లు | 
| ఇంటర్నెట్ ఆధారిత సేవలు | వెబ్‌సైట్లు, ఈ-మెయిల్, వీడియో కాన్ఫరెన్స్, LMS, విద్యా పోర్టళ్లు | 
| డిజిటల్ విషయాంశం | ఈ-బుక్స్, వీడియోలు, యానిమేషన్లు, సిమ్యులేషన్లు, ఆన్‌లైన్ క్విజ్‌లు, విద్యా ఆటలు |

### విద్యలో ICT ఎందుకు అవసరం?

 * పిల్లల్లో **ఆసక్తి, ఏకాగ్రత** పెరుగుతాయి.
 * కంటికి కనిపించని భావనలను (ఉదా: సౌర కుటుంబం, రక్తప్రసరణ, కణ విభజన) **దృశ్యరూపంలో**
   చూపించవచ్చు.
 * ప్రతి విద్యార్థి **తన వేగంలో** నేర్చుకునే అవకాశం (Self-paced learning).
 * మారుమూల గ్రామాల పిల్లలకు కూడా **నాణ్యమైన విషయాంశం** అందుతుంది.
 * **తక్షణ ఫీడ్‌బ్యాక్** (Instant feedback) ద్వారా తప్పులు వెంటనే సరిదిద్దుకోవచ్చు.
 * ఉపాధ్యాయుల **వృత్తిపరమైన అభివృద్ధి**కి ఆన్‌లైన్ శిక్షణలు లభిస్తాయి.
 * 21వ శతాబ్దపు నైపుణ్యాలు – **సృజనాత్మకత, సహకారం, విమర్శనాత్మక ఆలోచన, డిజిటల్ అక్షరాస్యత**–
   అభివృద్ధి చెందుతాయి.

---

## భాగం – 1: ICT విధానాలు (Policies)

## విధానం అంటే ఏమిటి? ఎందుకు అవసరం?

విధానం (Policy) అంటే ప్రభుత్వం ఒక రంగంలో సాధించాలనుకునే లక్ష్యాలు, వాటిని చేరుకునే
మార్గాలు, బాధ్యతలు, నిధులు, పర్యవేక్షణ విధానాలను తెలియజేసే అధికారిక మార్గదర్శక పత్రం.

ICT విధానం లేకపోతే:

 * ఒక పాఠశాలలో కంప్యూటర్లు ఉంటాయి కానీ వాడేవారు ఉండరు.
 * పరికరాలు ఉంటాయి కానీ స్థానిక భాషలో విషయాంశం ఉండదు.
 * ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ ఉండదు, నిర్వహణ (maintenance) ఉండదు.

అందుకే **సమగ్రమైన, దీర్ఘకాలిక దృష్టి** కలిగిన విధానం అవసరం.

---

## భారతదేశంలో ICT విద్యా ప్రయాణం – సంక్షిప్త చరిత్ర

| సంవత్సరం | ముఖ్య సంఘటన | 
| 1975–76 | SITE (Satellite Instructional Television Experiment) – శాటిలైట్ ద్వారా గ్రామాలకు విద్యా కార్యక్రమాలు | 
| 1984–85 | CLASS (Computer Literacy and Studies in Schools) ప్రాజెక్టు – పాఠశాలల్లో కంప్యూటర్ అక్షరాస్యత పైలట్ | 
| 1986 / 1992 | జాతీయ విద్యా విధానం (NPE 1986, సవరణ 1992) – విద్యా సాంకేతికతకు ప్రాధాన్యం | 
| 2004 | ICT@Schools పథకం – కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకంగా ప్రారంభం (2010లో సవరణ) | 
| 2012 | **జాతీయ ICT విధానం – పాఠశాల విద్య (National Policy on ICT in School Education)** | 
| 2017 | DIKSHA వేదిక ప్రారంభం | 
| 2018 | సమగ్ర శిక్ష (Samagra Shiksha) – ICT భాగాన్ని కలుపుకున్న సమగ్ర పథకం | 
| 2020 | **జాతీయ విద్యా విధానం 2020 (NEP 2020)**, PM eVIDYA |

NPE 1986 (1992 సవరణ) ద్వారా CLASS ప్రాజెక్టు, విద్యా సాంకేతికత పైలట్‌గా ప్రవేశపెట్టబడి,
2004లో కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకంగా ICT@Schools అయిందని [eGyanKosh (IGNOU) అధ్యయన సామగ్రి](https://www.egyankosh.ac.in/bitstream/123456789/71552/1/Unit-3.pdf)
తెలియజేస్తుంది.

---

## జాతీయ స్థాయి ICT విధానాలు

### 1. జాతీయ ICT విధానం – పాఠశాల విద్య, 2012

భారత ప్రభుత్వ మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ (MHRD, ఇప్పుడు విద్యా మంత్రిత్వ
శాఖ) 2009, 2011లో ముసాయిదాలను విడుదల చేసి, చివరి రూపాన్ని 2012లో విడుదల చేసింది (
[NCERT – Indian Journal of Educational Technology](https://journals.ncert.gov.in/IJET/article/download/257/54/518)).
ఈ విధాన పత్రం ఒక దార్శనికత (Vision), ఒక లక్ష్యం (Mission), 9 విస్తృత లక్ష్యాలు, 
8 ప్రధాన దృష్టి రంగాలతో నిర్మించబడింది ([CUP ఈ-కంటెంట్ మాడ్యూల్](https://cup.edu.in/school_education/data/E-content__module/IIEPDF/IIE003.pdf)).
జాతీయ విధాన చట్రంలోనే రాష్ట్రాలు పాఠశాల విద్యలో ICTని సమర్థంగా వాడేందుకు మార్గదర్శకాలు
ఇవ్వడమే దీని ఉద్దేశం ([జాతీయ ICT విధాన పత్రం](https://digitalknowledgecentre.in/wp-content/uploads/2012/02/National-Policy-on-ICT-in-education.pdf)).

#### దార్శనికత (Vision)

యువతను జ్ఞాన సమాజ నిర్మాణంలో సృజనాత్మకంగా పాల్గొనేలా, దేశ సామాజిక–ఆర్థిక అభివృద్ధికి
తోడ్పడేలా, ప్రపంచ స్థాయిలో పోటీపడేలా సిద్ధం చేయడం ([జాతీయ ICT విధాన పత్రం](https://digitalknowledgecentre.in/wp-content/uploads/2012/02/National-Policy-on-ICT-in-education.pdf)).

#### లక్ష్యం (Mission)

ICT సాధనాలు, డిజిటల్ వనరులు, ICT ఆధారిత బోధనా–అభ్యసన పద్ధతులను **ప్రతి పాఠశాలకు,
ప్రతి విద్యార్థికి, ప్రతి ఉపాధ్యాయునికి** అందుబాటులోకి తీసుకురావడం; ICT సాంకేతికతను
విద్యా నాణ్యత పెంపుకు ఉపయోగించుకోవడం.

#### 2012 విధానం యొక్క ముఖ్య లక్షణాలు

**(అ) ICT మౌలిక సదుపాయాలు (ICT Infrastructure)**

 * ప్రతి పాఠశాలకు కంప్యూటర్ ల్యాబ్, విద్యుత్, ఇంటర్నెట్ కనెక్టివిటీ.
 * ప్రొజెక్టర్లు, ప్రింటర్లు, ఆడియో–వీడియో పరికరాలు.
 * పరికరాల నిర్వహణ, సాంకేతిక సహాయం కోసం స్పష్టమైన ఏర్పాట్లు.

**(ఆ) ICT అక్షరాస్యత – మూడు దశలు (ICT Literacy Curriculum)**
విధానం విద్యార్థుల 
ICT నైపుణ్యాలను మూడు దశలుగా విభజించింది:

 * **ప్రాథమిక దశ (Basic):** పరికరాల పరిచయం, సురక్షిత వినియోగం, సాధారణ సాఫ్ట్‌వేర్
   వాడకం.
 * **మధ్యస్థ దశ (Intermediate):** సమాచారాన్ని వెతకడం, విశ్లేషించడం, డిజిటల్ విషయాంశం
   తయారు చేయడం.
 * **ఉన్నత దశ (Advanced):** ప్రోగ్రామింగ్, ప్రాజెక్టులు, సృజనాత్మక డిజిటల్ సృష్టి,
   సమస్య పరిష్కారం.

**(ఇ) డిజిటల్ విద్యా వనరులు (Digital Resources)**

 * పాఠ్యప్రణాళికకు అనుగుణంగా, **స్థానిక భాషల్లో** నాణ్యమైన డిజిటల్ విషయాంశం తయారీ.
 * **ఓపెన్ ఎడ్యుకేషనల్ రిసోర్సెస్ (OER)** – ఉచితంగా పంచుకునే, మార్పులు చేసుకునే 
   వనరుల ప్రోత్సాహం.
 * ఉపాధ్యాయులు, విద్యార్థులు కూడా విషయాంశ సృష్టికర్తలుగా మారడం.
 * జాతీయ, రాష్ట్ర స్థాయి డిజిటల్ రిపోజిటరీలు (ఉదా: NROER).

**(ఈ) ICT ఆధారిత బోధన–అభ్యసనం**

 * ICTని ప్రత్యేక సబ్జెక్టుగా మాత్రమే కాకుండా, **అన్ని సబ్జెక్టుల్లో సమ్మిళితం (
   Integration)** చేయడం.
 * విద్యార్థి కేంద్రిత, కృత్యాధారిత, అన్వేషణాత్మక అభ్యసనం.

**(ఉ) ఉపాధ్యాయ సామర్థ్య నిర్మాణం (Capacity Building)**

 * సేవా పూర్వ (Pre-service), సేవాంతర్గత (In-service) శిక్షణల్లో ICT తప్పనిసరి.
 * ఉపాధ్యాయులకు ICT నైపుణ్యాల ప్రమాణాలు, నిరంతర వృత్తిపర అభివృద్ధి.

**(ఊ) ICT ఆధారిత మూల్యాంకనం (Assessment)**

 * నిరంతర సమగ్ర మూల్యాంకనం (CCE)లో ICT వాడకం – ఆన్‌లైన్ పరీక్షలు, ఈ-పోర్ట్‌ఫోలియోలు.

**(ఋ) పాఠశాల నిర్వహణలో ICT (e-Governance)**

 * హాజరు, విద్యార్థి వివరాలు, మధ్యాహ్న భోజనం, సమాచార నిర్వహణ వ్యవస్థలు (MIS).

**(ౠ) సమానత్వం, సమ్మిళితత్వం (Equity & Inclusion)**

 * బాలికలు, గ్రామీణ, గిరిజన, ప్రత్యేక అవసరాలున్న పిల్లలకు (CWSN) ప్రత్యేక శ్రద్ధ.
 * సహాయక సాంకేతికతలు (Assistive technologies) – స్క్రీన్ రీడర్లు, పెద్ద అక్షరాల 
   సాఫ్ట్‌వేర్, ఆడియో పుస్తకాలు.

**(ఎ) సురక్షిత, నైతిక వినియోగం**

 * సైబర్ భద్రత, గోప్యత, కాపీరైట్, బాధ్యతాయుత ఇంటర్నెట్ వినియోగంపై అవగాహన.

**(ఏ) పర్యవేక్షణ, మూల్యాంకనం, పరిశోధన**

 * అమలును పర్యవేక్షించే యంత్రాంగం, ICT వినియోగంపై పరిశోధన ప్రోత్సాహం.
 * రాష్ట్రాలు తమ సొంత ICT విధానాలు, ప్రణాళికలు రూపొందించుకోవాలి.

---

### 2. జాతీయ విద్యా విధానం 2020 (NEP 2020) – సాంకేతికతకు కేంద్ర స్థానం

NEP 2020 పాఠశాల, ఉన్నత విద్య రెండింటిలోనూ సాంకేతికతకు కేంద్ర స్థానం కల్పించింది –
డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు, ఆన్‌లైన్ అభ్యసనం, ఓపెన్ విద్యా వనరులు, డేటా ఆధారిత పరిపాలనపై
దృష్టి సారించింది ([GKToday](https://www.gktoday.in/national-education-policy-2020-digital-learning-provisions/)).

#### NEP 2020లో ICT సంబంధిత ముఖ్య లక్షణాలు

 1.  **జాతీయ విద్యా సాంకేతిక వేదిక (NETF – National Educational Technology Forum):**
     అభ్యసనం, మూల్యాంకనం, ప్రణాళిక, పరిపాలనలో సాంకేతికత వినియోగంపై ఆలోచనల మార్పిడికి
     స్వయంప్రతిపత్తి సంస్థ ([Oliveboard](https://www.oliveboard.in/blog/national-education-policy/)).
 2.  **డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు:** DIKSHA, SWAYAM వంటి వేదికల విస్తరణ; ఇంటర్‌ఆపరబుల్
     డిజిటల్ వ్యవస్థలు.
 3.  **ఆన్‌లైన్, డిజిటల్ విద్య:** కోవిడ్ అనుభవాల నేపథ్యంలో ఆన్‌లైన్ విద్యకు ప్రత్యేక
     అధ్యాయం; పైలట్ అధ్యయనాలు, వర్చువల్ ల్యాబ్‌లు.
 4.  **డిజిటల్ అంతరాన్ని (Digital Divide) తగ్గించడం:** ఇంటర్నెట్ లేని చోట టీవీ, రేడియో,
     కమ్యూనిటీ రేడియో వంటి మాధ్యమాల వినియోగం.
 5.  **మాతృభాషలో డిజిటల్ విషయాంశం:** ప్రాంతీయ భాషల్లో ఈ-కంటెంట్ తయారీ.
 6.  **ఉపాధ్యాయ శిక్షణ:** ఆన్‌లైన్ బోధనా పద్ధతుల్లో శిక్షణ; ఉపాధ్యాయులు నాణ్యమైన ఆన్‌లైన్
     బోధకులుగా మారడం.
 7.  **కోడింగ్, కంప్యూటేషనల్ థింకింగ్:** మధ్య దశ నుండే కోడింగ్ పరిచయం.
 8.  **ఆటల ద్వారా అభ్యసనం (Gamification):** ఆటలు, యాప్‌ల ద్వారా భారతీయ కళలు, సంస్కృతిని
     ఆసక్తికరంగా నేర్పించడం.
 9.  **కృత్రిమ మేధ (AI) వంటి నూతన సాంకేతికతలపై అవగాహన.**
 10. **డేటా గోప్యత, భద్రత, నైతికత.**

---

### 3. ప్రధాన జాతీయ ICT కార్యక్రమాలు / వేదికలు

| కార్యక్రమం | వివరణ | 
| **DIKSHA** (Digital Infrastructure for Knowledge Sharing) | “ఒక దేశం – ఒక డిజిటల్ వేదిక”. పాఠ్యపుస్తకాల్లో QR కోడ్‌లు స్కాన్ చేస్తే వీడియోలు, కృత్యాలు, క్విజ్‌లు. ఉపాధ్యాయ శిక్షణ కోర్సులు. అనేక భారతీయ భాషల్లో, తెలుగుతో సహా. | 
| **PM eVIDYA** (2020) | డిజిటల్, ఆన్‌లైన్, ఆన్-ఎయిర్ విద్యను ఒకే గొడుగు కిందకు తెచ్చిన బహుళ మాధ్యమ కార్యక్రమం – DIKSHA, “ఒక తరగతి – ఒక టీవీ ఛానెల్”, రేడియో, పాడ్‌కాస్ట్‌లు, ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లల కోసం విషయాంశం. | 
| **SWAYAM** | 9వ తరగతి నుండి ఉన్నత విద్య వరకు ఉచిత ఆన్‌లైన్ కోర్సులు (MOOCs). | 
| **SWAYAM Prabha** | DTH ద్వారా 24×7 విద్యా టీవీ ఛానెళ్లు. | 
| **e-Pathshala** | NCERT పాఠ్యపుస్తకాలు, ఆడియో, వీడియో – మొబైల్ యాప్, వెబ్ పోర్టల్. | 
| **NROER** | జాతీయ ఓపెన్ విద్యా వనరుల రిపోజిటరీ. | 
| **CIET–NCERT** | కేంద్ర విద్యా సాంకేతిక సంస్థ – విద్యా వీడియోలు, ICT శిక్షణ, ICT అవార్డులు. | 
| **సమగ్ర శిక్ష – ICT భాగం** | ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో ICT ల్యాబ్‌లు, స్మార్ట్ క్లాస్‌రూమ్‌లకు నిధులు. |

ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో, గ్రామీణ, మారుమూల, గిరిజన ప్రాంతాలతో సహా, డిజిటల్ అభ్యసనాన్ని
పెంచేందుకు విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ సమగ్ర శిక్ష కింద PM eVIDYA, DIKSHA వంటి ICT కార్యక్రమాలను
అమలు చేస్తోందని [PIB](https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2291276&reg=3&lang=1)
పేర్కొంది. NEP 2020 దార్శనికతలో భాగంగా భవిష్యత్తుకు సిద్ధమైన, అందరినీ కలుపుకునే 
విద్యా వ్యవస్థ కోసం PM eVIDYA రూపొందిందని [PIB – PM e-Vidya](https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2237471&reg=3&lang=1)
వివరిస్తుంది.

---

## రాష్ట్ర స్థాయి ICT విధానాలు, కార్యక్రమాలు

జాతీయ విధానం ఒక చట్రాన్ని (framework) మాత్రమే ఇస్తుంది. స్థానిక భాష, భౌగోళిక పరిస్థితులు,
నిధులు, ప్రాధాన్యతలకు అనుగుణంగా ఆ చట్రాన్ని అమలు చేసే బాధ్యత రాష్ట్రాలది. అందుకే
ప్రతి రాష్ట్రానికి ICT విషయంలో తనదైన ప్రణాళికలు, కార్యక్రమాలు ఉంటాయి.

### రాష్ట్ర స్థాయి ICT విధానాల సాధారణ లక్షణాలు

 1. **స్థానిక భాషలో విషయాంశం:** తెలుగు, ఆంగ్లం – ద్విభాషా డిజిటల్ కంటెంట్.
 2. **రాష్ట్ర పాఠ్యప్రణాళికతో అనుసంధానం:** SCERT పాఠ్యపుస్తకాలకు అనుగుణంగా వీడియోలు,
    QR కోడ్‌లు.
 3. **మౌలిక సదుపాయాల కల్పన:** డిజిటల్ తరగతి గదులు, IFPలు, స్మార్ట్ టీవీలు, ICT ల్యాబ్‌లు.
 4. **విద్యార్థులకు వ్యక్తిగత పరికరాలు:** ట్యాబ్లెట్లు, ఆఫ్‌లైన్ కంటెంట్.
 5. **ఉపాధ్యాయ శిక్షణ:** SCERT, DIETల ద్వారా ICT శిక్షణలు, ఆన్‌లైన్ వెబినార్లు.
 6. **ప్రసార మాధ్యమాలు:** రాష్ట్ర విద్యా టీవీ ఛానెళ్లు, యూట్యూబ్ ఛానెళ్లు.
 7. **ఈ-గవర్నెన్స్:** ముఖ ఆధారిత హాజరు, మొబైల్ యాప్‌ల ద్వారా పర్యవేక్షణ, విద్యార్థి
    డేటా నిర్వహణ.
 8. **ప్రభుత్వ–ప్రైవేటు భాగస్వామ్యం (PPP):** ఎడ్‌టెక్ సంస్థలతో ఒప్పందాలు.

### ఆంధ్రప్రదేశ్ – ముఖ్య ICT కార్యక్రమాలు

**(అ) మన బడి నాడు–నేడు & డిజిటల్ తరగతి గదులు**
“మన బడి నాడు–నేడు” కార్యక్రమం ద్వారా
ప్రభుత్వ పాఠశాలల మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచే ప్రయత్నం జరిగింది ([The South First](https://thesouthfirst.com/opinion/school-thik-karo-raises-a-bigger-question-what-happened-to-andhra-pradeshs-nadu-nedu/)).
ఉన్నత పాఠశాలల్లో ప్రతి తరగతి గదిలో ఇంటరాక్టివ్ ఫ్లాట్ ప్యానెళ్లు (IFP), ఫౌండేషన్,
ఫౌండేషన్ ప్లస్ పాఠశాలల్లో స్మార్ట్ టీవీ గదులు ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు అప్పటి విద్యాశాఖ
మంత్రి ప్రకటించారు ([The Indian Express](https://indianexpress.com/article/india/smart-tvs-andhra-pradesh-govt-schools-revamped-8324505/)).
ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో IFPలను ప్రారంభించి, సుమారు 10,000 తరగతి గదుల్లో IFP ద్వారా బోధన
ప్రారంభమైందని [Siasat](https://www.siasat.com/andhra-cm-sits-in-classroom-after-launching-ifp-2613108/)
నివేదించింది.

**(ఆ) విద్యార్థులకు ట్యాబ్లెట్లు**
సుమారు రూ.686 కోట్లతో 5,18,740 ట్యాబ్‌లను – 4.59
లక్షల మంది 8వ తరగతి విద్యార్థులకు, ఉపాధ్యాయులకు – ఉచితంగా పంపిణీ చేశారు; ఇవి ఆఫ్‌లైన్‌లో
కూడా పనిచేసే విద్యా కంటెంట్‌తో వచ్చాయి ([ET Government](https://government.economictimes.indiatimes.com/news/education/andhra-pradesh-govt-gives-free-tabs-with-byjus-edu-content-to-over-5-lakh-students/96417966)).
ఇందులో 4,59,564 మంది విద్యార్థులు, 59,176 మంది ఉపాధ్యాయులు ఉన్నారు ([ABP Live](https://news.abplive.com/andhra-pradesh/andhra-pradesh-cm-jagan-mohan-reddy-distributes-tabs-to-students-across-state-1571023)).

**(ఇ) ద్విభాషా పాఠ్యపుస్తకాలు + డిజిటల్ కంటెంట్**
ఎడ్‌టెక్ కంటెంట్‌ను పాఠ్యపుస్తకాల్లో
తెలుగు, ఆంగ్లం రెండింటిలోనూ కలపాలని రాష్ట్రం నిర్ణయించింది ([Outlook India](https://www.outlookindia.com/national/andhra-pradesh-signs-mou-with-byju-s-for-digital-content-news-202844)).
ద్విభాషా పాఠ్యపుస్తకం, ట్యాబ్లెట్ కలయిక విద్యార్థుల్లో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచిందని
క్షేత్రస్థాయి నివేదికలు ఉన్నాయి ([ThePrint](https://theprint.in/ground-reports/byjus-tablets-bilingual-textbooks-andhra-pradesh-is-bracing-for-a-school-revolution/1653682/)).

**(ఈ) ఇతర ICT అంశాలు**

 * DIKSHA వేదికపై రాష్ట్ర పాఠ్యపుస్తకాల QR కోడ్ కంటెంట్.
 * ఉపాధ్యాయులకు ఆన్‌లైన్ శిక్షణలు, యాప్ ఆధారిత హాజరు, పర్యవేక్షణ.

> గమనిక: ప్రభుత్వాలు మారినప్పుడు పథకాల పేర్లు, ప్రాధాన్యతలు, అమలు తీరు మారవచ్చు.
> పరీక్షలకు లేదా ప్రచురణకు ముందు రాష్ట్ర విద్యాశాఖ / SCERT అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో
> తాజా సమాచారం సరిచూసుకోవడం మంచిది.

### తెలంగాణ – ముఖ్య ICT కార్యక్రమాలు

 * **T-SAT:** రాష్ట్ర ITE&C శాఖ ఆధ్వర్యంలో SoFTNET నిర్వహించే శాటిలైట్ టీవీ నెట్‌వర్క్;
   విద్య, ఉపాధి, ఆరోగ్యం, వ్యవసాయం వంటి అంశాలపై కార్యక్రమాలు ప్రసారం చేస్తుంది (
   [తెలంగాణ ITE&C శాఖ](https://it.telangana.gov.in/initiatives/t-sat/)). ఇది శాటిలైట్
   కమ్యూనికేషన్, IT సామర్థ్యంతో నాణ్యమైన విద్య అందించే కార్యక్రమం ([T-SAT యాప్](https://apps.apple.com/us/app/t-sat/id1281968183)).
 * **కోవిడ్ సమయంలో డిజిటల్ తరగతులు:** మొబైల్, కంప్యూటర్ లేని పిల్లల కోసం T-SAT, 
   టీవీ ద్వారా ఆన్‌లైన్ తరగతులకు ప్రభుత్వం అనుమతి ఇచ్చింది ([The Hans India](https://www.thehansindia.com/telangana/telangana-government-schools-to-adopt-e-teaching-models-642437)).
 * **ఉపాధ్యాయ ICT శిక్షణ:** సాఫ్ట్‌వేర్ ఇన్‌స్టాలేషన్, క్రియేటివ్ కామన్స్, PPT, 
   యానిమేషన్ వంటి అంశాలపై వెబినార్ల ద్వారా ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ ([CIET–NCERT ప్రెజెంటేషన్](http://ciet.ncert.gov.in/storage/app/public/files/17/Presentation%20PDF/Digitial%20Initiative%20of%20Telangana%2010-07-2022.pptx.pdf)).

### జాతీయ vs రాష్ట్ర విధానాలు – పోలిక

| అంశం | జాతీయ స్థాయి | రాష్ట్ర స్థాయి | 
| స్వభావం | దిశానిర్దేశం, చట్రం (Framework) | అమలు, కార్యాచరణ (Implementation) | 
| ఉదాహరణలు | ICT Policy 2012, NEP 2020, DIKSHA, PM eVIDYA | IFPలు, ట్యాబ్‌లు, T-SAT, SCERT డిజిటల్ కంటెంట్ | 
| భాష | అనేక భారతీయ భాషలు | రాష్ట్ర భాష (తెలుగు) + ఆంగ్లం | 
| నిధులు | కేంద్ర పథకాలు (సమగ్ర శిక్ష) | కేంద్ర వాటా + రాష్ట్ర బడ్జెట్ | 
| పాఠ్యప్రణాళిక | NCERT | SCERT | 
| పర్యవేక్షణ | విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ, NCERT, CIET | రాష్ట్ర విద్యాశాఖ, సమగ్ర శిక్ష, DIETలు |

### ICT విధానాల అమలులో సవాళ్లు

 1. **డిజిటల్ అంతరం:** గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఇంటర్నెట్, విద్యుత్ సమస్యలు.
 2. **ఉపాధ్యాయుల సంసిద్ధత:** పరికరం ఉన్నా, దాన్ని బోధనలో సమర్థంగా వాడే నైపుణ్యం లోపం.
 3. **నిర్వహణ సమస్యలు:** పాడైన పరికరాల మరమ్మత్తు ఆలస్యం.
 4. **స్థానిక భాషా కంటెంట్ కొరత:** నాణ్యమైన తెలుగు ఇంటరాక్టివ్ కంటెంట్ ఇంకా తక్కువే.
 5. **స్క్రీన్ టైమ్, దృష్టి మళ్లింపు:** పిల్లలు విద్యేతర అంశాలకు ఆకర్షితులయ్యే ప్రమాదం.
 6. **సైబర్ భద్రత, డేటా గోప్యత.**
 7. **“పరికరం ఉంది – పద్ధతి లేదు” సమస్య:** సాంకేతికతను పాత బట్టీ పద్ధతికే వాడటం.

ఈ చివరి సవాలుకు పరిష్కారమే వ్యాసం రెండో భాగం – **సరైన బోధనా పద్ధతితో ICT వినియోగం.**

---

## భాగం – 2: అభ్యసన ప్రక్రియలు (Learning Processes)

## ICT ద్వారా ప్రభావవంతమైన అభ్యసన వాతావరణం

### ప్రభావవంతమైన అభ్యసన వాతావరణం అంటే?

విద్యార్థి భయం లేకుండా, ఆసక్తితో, చురుకుగా పాల్గొంటూ, ప్రశ్నలు అడుగుతూ, తప్పుల నుండి
నేర్చుకుంటూ, ఇతరులతో కలిసి జ్ఞానాన్ని నిర్మించుకునే వాతావరణం.

### ICT ఆధారిత అభ్యసన వాతావరణం యొక్క లక్షణాలు

| లక్షణం | ICT పాత్ర | 
| విద్యార్థి కేంద్రితం | విద్యార్థి స్వయంగా అన్వేషించే సిమ్యులేషన్లు, యాప్‌లు | 
| క్రియాశీలత (Active) | క్లిక్, డ్రాగ్, డ్రా, రికార్డ్ – విద్యార్థి “చేస్తూ” నేర్చుకుంటాడు | 
| బహుళ ఇంద్రియాలు (Multisensory) | చిత్రం + శబ్దం + కదలిక + పాఠ్యం కలిసి | 
| వ్యక్తిగతీకరణ (Personalised) | విద్యార్థి స్థాయికి తగ్గ కృత్యాలు, అడాప్టివ్ క్విజ్‌లు | 
| సహకారం (Collaborative) | గ్రూప్ ప్రాజెక్టులు, షేర్డ్ డాక్యుమెంట్లు, ఆన్‌లైన్ బోర్డులు | 
| తక్షణ ఫీడ్‌బ్యాక్ | ఆన్‌లైన్ క్విజ్‌లో సరి/తప్పు వెంటనే తెలుస్తుంది | 
| సమ్మిళితం (Inclusive) | ఆడియో, పెద్ద అక్షరాలు, సైన్ లాంగ్వేజ్ వీడియోలు | 
| సురక్షితం | పర్యవేక్షిత, వయసుకు తగ్గ కంటెంట్ |

### ICT సమ్మిళితం – నమూనాలు (Models)

**1. SAMR నమూనా (రూబెన్ పుయెంటెడురా)**

| స్థాయి | అర్థం | ఉదాహరణ | 
| S – Substitution (ప్రత్యామ్నాయం) | పాత సాధనం స్థానంలో కొత్తది, పనిలో మార్పు లేదు | పుస్తకం బదులు PDF చదవడం | 
| A – Augmentation (వృద్ధి) | ప్రత్యామ్నాయం + అదనపు సౌకర్యం | PDFలో పదం పై నొక్కితే ఉచ్చారణ వినిపించడం | 
| M – Modification (మార్పు) | పని గణనీయంగా మారుతుంది | విద్యార్థులు తమ కథను ఆడియోతో డిజిటల్ పుస్తకంగా తయారు చేయడం | 
| R – Redefinition (పునర్నిర్వచనం) | ICT లేకుండా అసాధ్యమైన పని | వేరే జిల్లా పాఠశాలతో వీడియో కాల్ ద్వారా ఉమ్మడి ప్రాజెక్టు |

లక్ష్యం: క్రమంగా S, A స్థాయిల నుండి M, R స్థాయిలకు ఎదగడం.

**2. TPACK నమూనా (మిశ్రా & కోహ్లర్)**
ఉత్తమ ICT బోధనకు మూడు జ్ఞానాల కలయిక అవసరం:

 * **T – Technological Knowledge:** సాంకేతిక జ్ఞానం
 * **P – Pedagogical Knowledge:** బోధనా పద్ధతుల జ్ఞానం
 * **C – Content Knowledge:** విషయ జ్ఞానం

ఈ మూడూ కలిసే చోటే ప్రభావవంతమైన ICT బోధన జరుగుతుంది. కేవలం యాప్ వాడటం తెలిస్తే సరిపోదు–
ఆ యాప్‌ను ఏ పాఠంలో, ఏ పద్ధతిలో వాడాలో తెలియాలి.

---

## ICT ద్వారా బోధనా పద్ధతులకు తోడ్పాటు

### 1. నిర్మాణాత్మక అభ్యసనం (Constructivism)

పియాజే, వైగోట్స్కీ సిద్ధాంతాల ప్రకారం పిల్లలు అనుభవాల ద్వారా తమ జ్ఞానాన్ని తామే 
నిర్మించుకుంటారు. ICTలో సిమ్యులేషన్లు (ఉదా: PhET), వర్చువల్ ల్యాబ్‌లు, GeoGebra 
ద్వారా పిల్లలు ప్రయోగాలు చేసి భావనలను కనుగొంటారు.

### 2. మిశ్రమ అభ్యసనం (Blended Learning)

తరగతి గది బోధన + ఆన్‌లైన్ వనరుల కలయిక. ఉదా: తరగతిలో కృత్యం, ఇంట్లో DIKSHA QR కోడ్
వీడియో.

### 3. ఫ్లిప్డ్ క్లాస్‌రూమ్ (Flipped Classroom)

విద్యార్థులు ఇంట్లోనే చిన్న వీడియో చూసి వస్తారు; తరగతిలో చర్చ, కృత్యాలు, సమస్య పరిష్కారం
జరుగుతాయి.

### 4. సహకార అభ్యసనం (Collaborative Learning)

Google Docs, Padlet, Jamboard తరహా సాధనాలతో గ్రూపులుగా ప్రాజెక్టులు.

### 5. ప్రాజెక్టు ఆధారిత అభ్యసనం (Project-Based Learning)

ఉదా: “మా ఊరి చెరువు” అనే ప్రాజెక్టులో ఫోటోలు తీసి, డేటా సేకరించి, స్లైడ్ ప్రెజెంటేషన్
తయారు చేయడం.

### 6. కథా కథనం – డిజిటల్ స్టోరీటెల్లింగ్

పిల్లలు తమ కథలను చిత్రాలు, వాయిస్, సంగీతంతో డిజిటల్ కథలుగా మార్చడం. తెలుగు పద్యాలు,
సామెతలు, జానపద కథలకు ఇది చక్కని మార్గం.

### 7. విభిన్నీకృత బోధన (Differentiated Instruction)

అభ్యసన వేగం తక్కువ ఉన్న పిల్లలకు సులభమైన కృత్యాలు, వేగంగా నేర్చుకునే వారికి సవాలు
కృత్యాలు – ఒకే క్లిక్‌లో.

### 8. నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనం (Formative Assessment)

ఆన్‌లైన్ ఎగ్జిట్ టికెట్లు, పోల్స్, క్విజ్‌ల ద్వారా పాఠం మధ్యలోనే అర్థమైందో లేదో 
తెలుసుకోవడం.

---

## విద్యా ఆటలు (Educational Games)

### విద్యా ఆట అంటే?

నిర్దిష్ట అభ్యసన లక్ష్యాన్ని (Learning Outcome) సాధించేలా రూపొందించిన, నియమాలు, 
సవాళ్లు, బహుమతులు కలిగిన ఆట. ఆట ఆనందం ఇస్తుంది; విద్యా ఆట ఆనందంతో పాటు జ్ఞానాన్నీ
ఇస్తుంది.

### గేమిఫికేషన్ vs గేమ్ ఆధారిత అభ్యసనం

| అంశం | గేమిఫికేషన్ (Gamification) | గేమ్ ఆధారిత అభ్యసనం (Game-Based Learning) | 
| అర్థం | సాధారణ కృత్యానికి ఆట అంశాలు జోడించడం | ఆట ఆడుతూనే నేర్చుకోవడం | 
| ఉదాహరణ | హోంవర్క్ పూర్తి చేస్తే బ్యాడ్జ్, పాయింట్లు | గుణకార పట్టికలతో రేసింగ్ గేమ్ |

### విద్యా ఆటల ప్రయోజనాలు

 * **అంతర్గత ప్రేరణ** (Intrinsic motivation) పెరుగుతుంది.
 * తప్పు చేసినా భయం ఉండదు – “మళ్లీ ప్రయత్నించు” సంస్కృతి.
 * **పునరావృత్తి** (Drill & Practice) విసుగు లేకుండా జరుగుతుంది – గుణకార పట్టికలు,
   అక్షరాలు, పదజాలం.
 * **సమస్య పరిష్కారం, వ్యూహాత్మక ఆలోచన** పెరుగుతాయి.
 * **సామాజిక నైపుణ్యాలు** – జట్టుగా ఆడటం, మలుపుల కోసం ఎదురుచూడటం.

### విద్యా ఆటల రకాలు, ఉదాహరణలు

| ఆట రకం | ఉదాహరణ (ప్రాథమిక స్థాయి) | 
| జత కలపడం (Matching) | తెలుగు అక్షరం ↔ చిత్రం (అ – అమ్మ, ఆ – ఆవు) | 
| డ్రాగ్ & డ్రాప్ | జంతువులను “సాధు జంతువులు / అడవి జంతువులు” పెట్టెల్లోకి లాగడం | 
| మెమరీ గేమ్ | కార్డులు తిప్పి ఒకే సంఖ్య–పదం జంటను కనుగొనడం (5 – ఐదు) | 
| వేగ సవాలు (Speed Challenge) | 60 సెకన్లలో ఎన్ని కూడికలు చేయగలవు? | 
| సాహస/కథా ఆట | “చిట్టి చిలుక ఇంటికి చేరాలంటే ప్రశ్నలకు జవాబు చెప్పు” | 
| సిమ్యులేషన్ ఆట | చిన్న దుకాణం ఆట – రూపాయలు, చిల్లర లెక్కలు | 
| స్పిన్ ద వీల్ | చక్రం తిప్పితే వచ్చిన పదంతో వాక్యం చెప్పడం | 
| కోడింగ్ ఆట | Scratch Jr, Code.org తరహా బ్లాక్ కోడింగ్ – తార్కిక ఆలోచన |

### మంచి విద్యా ఆట రూపకల్పన – సూత్రాలు

 1. **స్పష్టమైన అభ్యసన లక్ష్యం:** “ఈ ఆట ఆడిన తర్వాత పిల్లవాడు ___ చేయగలడు.”
 2. **వయసుకు తగ్గ స్థాయి:** చాలా సులభం అయితే విసుగు, చాలా కష్టం అయితే నిరాశ.
 3. **స్థాయిలు (Levels):** సులభం → మధ్యస్థం → కఠినం.
 4. **తక్షణ, ప్రోత్సాహక ఫీడ్‌బ్యాక్:** “భలే!”, “మళ్లీ ప్రయత్నించు” – ఎప్పుడూ అవమానకర
    పదాలు వద్దు.
 5. **మాతృభాష వినియోగం:** తెలుగు సూచనలు, తెలుగు ఆడియో.
 6. **తక్కువ సమయం:** 5–10 నిమిషాల ఆటలు ప్రాథమిక పిల్లలకు సరిపోతాయి.
 7. **మొబైల్ అనుకూలత, ఆఫ్‌లైన్ సౌలభ్యం.**
 8. **హింస, ప్రకటనలు లేని సురక్షిత వాతావరణం.**

---

## పజిల్స్ (Puzzles)

### పజిల్స్ ఎందుకు?

పజిల్ అనేది ఆలోచింపజేసే సమస్య. ఇది **తార్కిక ఆలోచన, ఓర్పు, ఏకాగ్రత, దృశ్య–ప్రాదేశిక
నైపుణ్యాలను** (Visual-spatial skills) పెంచుతుంది. బ్లూమ్ వర్గీకరణలో అన్వయం (Apply),
విశ్లేషణ (Analyse) స్థాయిలకు పజిల్స్ చక్కగా సరిపోతాయి.

### ICT ఆధారిత పజిల్స్ రకాలు

| పజిల్ రకం | అభ్యసన ఉపయోగం | ఉదాహరణ | 
| పద శోధన (Word Search) | పదజాలం, అక్షర గుర్తింపు | పండ్ల పేర్లు దాచిన తెలుగు అక్షరాల గడి | 
| క్రాస్‌వర్డ్ (గళ్ల నుడికట్టు) | పదజాలం, భావన అవగాహన | “సూర్యుడి చుట్టూ తిరిగేవి” → గ్రహాలు | 
| జిగ్సా పజిల్ | దృశ్య అవగాహన, భాగాలు–మొత్తం | భారతదేశ పటం ముక్కలను సరైన చోట పెట్టడం | 
| అక్షరాలు సరిచేయడం (Jumbled Letters) | స్పెల్లింగ్, పద నిర్మాణం | “లుపు వ” → “పువ్వులు” తరహాలో | 
| సుడోకు / సంఖ్యా పజిల్స్ | తర్కం, సంఖ్యా జ్ఞానం | 4×4 చిత్ర సుడోకు (పిల్లల కోసం) | 
| మాయా చతురస్రం (Magic Square) | కూడికలు, నమూనాలు | ప్రతి వరుస మొత్తం 15 | 
| క్రమం పజిల్ (Sequencing) | సంఘటనల క్రమం, కథా అవగాహన | కథ చిత్రాలను సరైన క్రమంలో పెట్టడం | 
| పొడుపు కథలు (Riddles) | ఊహాశక్తి, భాషా సౌందర్యం | “తోలు తీసి పండు తింటాం, ఏమిటది?” – అరటిపండు | 
| ఆరోహణ/అవరోహణ క్రమం | సంఖ్యా జ్ఞానం | సంఖ్యలను చిన్న నుండి పెద్దకు లాగి అమర్చడం |

తెలుగు పొడుపు కథలను డిజిటల్ పజిల్స్‌గా మార్చడం భాషా అభ్యసనంతో పాటు సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని
కాపాడటానికి కూడా ఉపయోగపడుతుంది – ఇది NEP 2020 ప్రోత్సహించే భారతీయ జ్ఞాన సంప్రదాయాలకు
అనుగుణం.

---

## క్విజ్‌లు (Quizzes)

### క్విజ్ పాత్ర

క్విజ్ అంటే కేవలం పరీక్ష కాదు. సరిగ్గా వాడితే అది ఒక **అభ్యసన సాధనం**. పరిశోధనల్లో“
Retrieval Practice” (గుర్తు తెచ్చుకునే సాధన) అని పిలిచే ఈ పద్ధతి జ్ఞానాన్ని దీర్ఘకాల
జ్ఞాపకశక్తిలో నిలుపుతుంది.

### క్విజ్‌లను ఎప్పుడు వాడాలి?

| దశ | ఉద్దేశం | ఉదాహరణ | 
| పాఠం ముందు (Pre-quiz) | పూర్వ జ్ఞానం తెలుసుకోవడం | “నీటి చక్రం గురించి మీకు ఏం తెలుసు?” – 3 ప్రశ్నలు | 
| పాఠం మధ్యలో | అవగాహన తనిఖీ, ఉత్సాహం | 2 నిమిషాల పోల్ | 
| పాఠం చివర (Exit ticket) | అభ్యసన ఫలితాల సాధన | 5 ప్రశ్నల ఆన్‌లైన్ క్విజ్ | 
| పునశ్చరణ (Revision) | పాత పాఠాల పునరావృతం | యాదృచ్ఛిక ప్రశ్నల బ్యాంకు (Random question bank) | 
| పోటీ (Competition) | జట్టు స్ఫూర్తి | తరగతి గది క్విజ్ పోటీ – IFP మీద |

### ఆన్‌లైన్ క్విజ్ ప్రశ్నల రకాలు

 * బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQ)
 * సరి / తప్పు (True/False)
 * ఖాళీలు పూరించడం (Fill in the blanks)
 * జతపరచడం (Match the following)
 * చిత్రం ఆధారిత ప్రశ్నలు (“ఈ చిత్రంలో ఉన్న పక్షి పేరు?”)
 * ఆడియో ఆధారిత ప్రశ్నలు (“ఈ శబ్దం ఏ జంతువుది?”)
 * క్రమంలో అమర్చడం (Ordering)

### మంచి క్విజ్ రూపకల్పన – చిట్కాలు

 1. ప్రతి ప్రశ్న ఒక అభ్యసన ఫలితాన్ని (Learning Outcome) పరీక్షించాలి.
 2. తప్పు ఐచ్ఛికాలు (Distractors) అర్థవంతంగా ఉండాలి – పిల్లల సాధారణ పొరపాట్ల ఆధారంగా.
 3. జవాబు తర్వాత **వివరణ** చూపాలి – “ఎందుకు ఇది సరైనది?”
 4. ప్రశ్నలు, ఐచ్ఛికాల క్రమం యాదృచ్ఛికంగా (Shuffle) మారాలి.
 5. స్కోర్ కంటే **పురోగతి**పై దృష్టి – “గతసారి కంటే 2 ఎక్కువ సరైనవి!”
 6. ప్రాథమిక పిల్లలకు చిత్రాలు, ఆడియో, పెద్ద బటన్లు.
 7. సులభం నుండి కఠినం వైపు క్రమం.

---

## ఉపయోగకరమైన ICT సాధనాలు (ఉపాధ్యాయుల కోసం)

| ప్రయోజనం | సాధనాలు (ఉదాహరణలు) | 
| క్విజ్‌లు | Google Forms, Kahoot, Quizizz (Wayground), Mentimeter, Microsoft Forms | 
| ఆటలు, పజిల్స్ | Wordwall, LearningApps, Educaplay, Puzzlemaker, Jigsaw Planet | 
| ఇంటరాక్టివ్ కంటెంట్ | H5P, Genially, Canva, Nearpod | 
| సిమ్యులేషన్లు | PhET, GeoGebra | 
| కోడింగ్ | Scratch, Scratch Jr, Code.org | 
| డిజిటల్ కథలు | Canva, Book Creator, Storyjumper | 
| సహకారం | Padlet, Google Docs / Slides | 
| ప్రభుత్వ వేదికలు | DIKSHA, e-Pathshala, SWAYAM, NROER | 
| స్వంతంగా తయారీ | HTML, CSS, JavaScript తో చిన్న ఇంటరాక్టివ్ కృత్యాలు, WordPress సైట్‌లో ఎంబెడ్ |

> సాధనాల పేర్లు, ఉచిత/చెల్లింపు నిబంధనలు కాలానుగుణంగా మారుతాయి. పిల్లల డేటా సేకరించే
> సాధనాలు వాడేటప్పుడు గోప్యతా నియమాలు తప్పక పరిశీలించండి.

---

## నమూనా పాఠ్య ప్రణాళిక – ICT సమ్మిళిత బోధన

**తరగతి:** 3వ తరగతి | **విషయం:** పరిసరాల విజ్ఞానం | **పాఠం:** “మన చుట్టూ ఉన్న జంతువులు”
**
సమయం:** 45 నిమిషాలు

**అభ్యసన ఫలితాలు:** విద్యార్థులు –

 * సాధు జంతువులు, అడవి జంతువులను వర్గీకరించగలరు.
 * జంతువులు, వాటి ఆహారం, నివాసాలను జతపరచగలరు.

| దశ | సమయం | కృత్యం | ICT సాధనం | 
| ప్రేరణ | 5 ని. | జంతువుల శబ్దాల ఆడియో – “ఈ శబ్దం ఎవరిది?” | స్పీకర్ / IFP | 
| పరిచయం | 8 ని. | జంతువుల చిన్న వీడియో / DIKSHA QR కోడ్ కంటెంట్ | IFP / స్మార్ట్ టీవీ | 
| అన్వేషణ | 10 ని. | డ్రాగ్ & డ్రాప్ ఆట: జంతువులను రెండు పెట్టెల్లో వర్గీకరించడం | Wordwall / స్వంత HTML కృత్యం | 
| సహకార కృత్యం | 10 ని. | గ్రూపులుగా మెమరీ గేమ్ – జంతువు ↔ నివాసం | ట్యాబ్ / IFP | 
| మూల్యాంకనం | 7 ని. | 5 చిత్ర ఆధారిత ప్రశ్నల క్విజ్ | Google Forms / Kahoot | 
| ముగింపు | 5 ని. | పొడుపు కథ: “ఇంటికి కాపలా కాస్తుంది, విశ్వాసానికి పేరు” – కుక్క | – |

**ICT లేని ప్రత్యామ్నాయం:** విద్యుత్/ఇంటర్నెట్ లేకపోతే అదే ఆటను ముద్రించిన కార్డులతో
ఆడించవచ్చు. మంచి ఉపాధ్యాయుడు ఎప్పుడూ “ప్లాన్ B” సిద్ధంగా ఉంచుకుంటారు.

---

## ఉపాధ్యాయుని పాత్ర – ICT యుగంలో

ICT ఉపాధ్యాయుని స్థానాన్ని భర్తీ చేయదు; ఉపాధ్యాయుని పాత్రను **మార్చుతుంది**.

 * **జ్ఞాన ప్రదాత** నుండి **సులభతరకర్త (Facilitator)** గా
 * **కంటెంట్ వినియోగదారు** నుండి **కంటెంట్ సృష్టికర్త** గా
 * **పరీక్షకుడు** నుండి **అభ్యసన మార్గదర్శి** గా
 * **డిజిటల్ పౌరసత్వానికి ఆదర్శం (Role model)** గా

### ఉపాధ్యాయులు పాటించాల్సిన జాగ్రత్తలు

 * సాంకేతికత కోసం సాంకేతికత కాదు – **అభ్యసన లక్ష్యం ముందు, సాధనం తర్వాత.**
 * ముందుగానే పరికరం, లింక్, కంటెంట్ పరీక్షించుకోవాలి.
 * స్క్రీన్ సమయాన్ని పరిమితం చేసి, ఆట, కదలిక, చేతి కృత్యాలతో సమతుల్యం పాటించాలి.
 * కాపీరైట్ గౌరవించాలి – Creative Commons, OER వనరులు వాడాలి.
 * పిల్లల ఫోటోలు, వ్యక్తిగత వివరాలు ఆన్‌లైన్‌లో పంచుకునే ముందు తల్లిదండ్రుల అనుమతి
   తీసుకోవాలి.

---

## ICT ఆధారిత అభ్యసనం – ప్రయోజనాలు, పరిమితులు

| ప్రయోజనాలు | పరిమితులు | 
| ఆసక్తి, ప్రేరణ పెరుగుదల | ఖర్చు, నిర్వహణ సమస్యలు | 
| క్లిష్ట భావనల దృశ్యీకరణ | విద్యుత్, ఇంటర్నెట్ అంతరాయాలు | 
| వ్యక్తిగత వేగంలో అభ్యసనం | అధిక స్క్రీన్ సమయం – కంటి, ఆరోగ్య సమస్యలు | 
| తక్షణ ఫీడ్‌బ్యాక్ | దృష్టి మళ్లింపు, వ్యసనం ప్రమాదం | 
| ఎక్కడైనా, ఎప్పుడైనా అభ్యసనం | ముఖాముఖి సామాజిక పరస్పర చర్య తగ్గే ప్రమాదం | 
| ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలకు సహాయం | సైబర్ భద్రత, గోప్యత సమస్యలు | 
| ఉపాధ్యాయ వృత్తి అభివృద్ధి | నాణ్యత లేని కంటెంట్ వల్ల అపోహలు |

---

## ముగింపు

ICT విధానాలు – 2012 జాతీయ ICT విధానం, NEP 2020 వంటి జాతీయ విధానాలు, ఆంధ్రప్రదేశ్,
తెలంగాణ వంటి రాష్ట్రాల కార్యక్రమాలు – పాఠశాలలకు పరికరాలు, డిజిటల్ వనరులు, శిక్షణ
అందించే **దారిని** వేశాయి. కానీ ఆ దారిలో పిల్లలను నిజమైన అభ్యసనం వైపు నడిపించేది
ఉపాధ్యాయుని **బోధనా నైపుణ్యం**.

ఒక ఇంటరాక్టివ్ ఫ్లాట్ ప్యానెల్ మీద కేవలం పాఠం చదివి వినిపిస్తే అది ఖరీదైన నల్లబల్ల
మాత్రమే. అదే ప్యానెల్ మీద పిల్లలు ఆటలు ఆడుతూ, పజిల్స్ పరిష్కరిస్తూ, క్విజ్‌లలో పోటీ
పడుతూ, తమ కథలను తామే డిజిటల్‌గా సృష్టిస్తే – అప్పుడే ICT తన అసలైన లక్ష్యాన్ని సాధిస్తుంది.

> **“సాంకేతికత ఒక సాధనం మాత్రమే. పిల్లలను కలిసి పనిచేసేలా, ప్రేరణ పొందేలా చేయడంలో
> ఉపాధ్యాయుడే అత్యంత ముఖ్యం.”** – బిల్ గేట్స్ (ప్రసిద్ధ ఉల్లేఖనం)

---

## పరీక్షల కోసం ముఖ్యాంశాలు (Quick Revision)

 * జాతీయ ICT విధానం (పాఠశాల విద్య) – **2012**, MHRD; ముసాయిదాలు 2009, 2011.
 * నిర్మాణం: దార్శనికత, లక్ష్యం, **9 లక్ష్యాలు, 8 దృష్టి రంగాలు**.
 * ICT అక్షరాస్యత దశలు: **ప్రాథమిక, మధ్యస్థ, ఉన్నత**.
 * CLASS ప్రాజెక్టు – **1984–85**; ICT@Schools – **2004** (2010 సవరణ).
 * NEP 2020 – **NETF** (జాతీయ విద్యా సాంకేతిక వేదిక).
 * **DIKSHA** – ఒక దేశం, ఒక డిజిటల్ వేదిక; QR కోడ్ పాఠ్యపుస్తకాలు.
 * **PM eVIDYA** – 2020; డిజిటల్ + ఆన్‌లైన్ + ఆన్-ఎయిర్ విద్య.
 * AP: IFPలు, స్మార్ట్ టీవీలు, 8వ తరగతి విద్యార్థులకు ట్యాబ్‌లు, ద్విభాషా పాఠ్యపుస్తకాలు.
 * తెలంగాణ: **T-SAT** (SoFTNET).
 * ICT సమ్మిళిత నమూనాలు: **SAMR** (పుయెంటెడురా), **TPACK** (మిశ్రా & కోహ్లర్).
 * గేమిఫికేషన్ ≠ గేమ్ ఆధారిత అభ్యసనం.
 * క్విజ్ = మూల్యాంకన సాధనం + అభ్యసన సాధనం (Retrieval practice).

---

## అభ్యాస ప్రశ్నలు

**సంక్షిప్త ప్రశ్నలు**

 1. ICT అంటే ఏమిటి? విద్యలో దాని ప్రాముఖ్యత తెలపండి.
 2. NETF గురించి సంక్షిప్తంగా రాయండి.
 3. DIKSHA, PM eVIDYA మధ్య భేదం ఏమిటి?
 4. SAMR నమూనాను ఉదాహరణలతో వివరించండి.
 5. గేమిఫికేషన్, గేమ్ ఆధారిత అభ్యసనం మధ్య తేడా రాయండి.

**వ్యాసరూప ప్రశ్నలు**

 1. పాఠశాల విద్యలో జాతీయ ICT విధానం 2012 ముఖ్య లక్షణాలను వివరించండి.
 2. ఆంధ్రప్రదేశ్ / తెలంగాణ రాష్ట్రాల ICT కార్యక్రమాలను విశ్లేషించండి.
 3. ICT ద్వారా ప్రభావవంతమైన అభ్యసన వాతావరణాన్ని ఎలా సృష్టించవచ్చు? విద్యా ఆటలు, పజిల్స్,
    క్విజ్‌ల పాత్రను ఉదాహరణలతో వివరించండి.
 4. ICT సమ్మిళిత పాఠ్య ప్రణాళికను ఒక ప్రాథమిక తరగతి పాఠానికి తయారు చేయండి.

---

## తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

**ప్ర: ICT ఉపాధ్యాయుని స్థానాన్ని భర్తీ చేస్తుందా?**
జ: లేదు. ICT ఉపాధ్యాయుని పాత్రను
సులభతరకర్తగా మారుస్తుంది. పిల్లల భావోద్వేగ, సామాజిక అవసరాలను అర్థం చేసుకునేది ఉపాధ్యాయుడే.

**ప్ర: ఇంటర్నెట్ లేని గ్రామీణ పాఠశాలల్లో ICT ఎలా వాడాలి?**
జ: ఆఫ్‌లైన్ కంటెంట్ ఉన్న
ట్యాబ్‌లు, ముందుగా డౌన్‌లోడ్ చేసిన వీడియోలు, టీవీ ఛానెళ్లు, రేడియో, పెన్‌డ్రైవ్ 
ఆధారిత కంటెంట్ వాడవచ్చు.

**ప్ర: ప్రాథమిక తరగతుల పిల్లలకు రోజుకు ఎంత స్క్రీన్ సమయం సరైనది?**
జ: తక్కువ, లక్ష్యబద్ధమైన
సెషన్లు (10–15 నిమిషాలు) మేలు. స్క్రీన్ కృత్యాలను ఆటలు, కదలిక, చేతి కృత్యాలతో సమతుల్యం
చేయాలి.

**ప్ర: ఉపాధ్యాయులు స్వయంగా విద్యా ఆటలు తయారు చేయవచ్చా?**
జ: తప్పకుండా. Wordwall,
LearningApps, H5P, Google Forms వంటి సాధనాలతో కోడింగ్ లేకుండానే తయారు చేయవచ్చు. 
HTML, JavaScript తెలిసినవారు తమ వెబ్‌సైట్ కోసం స్వంత ఇంటరాక్టివ్ కృత్యాలు రూపొందించవచ్చు.

---

## Practice Time

### ప్రశ్నల పట్టిక (Questions)

 సమాధానం ఇచ్చినవి

 దాటవేసినవి

 చూడనివి

 _The Curiosi.com_ Magic Vault APTET/CTET – జాతీయ & రాష్ట్ర స్థాయి ICT విధానాలు

  00:00

## Related Pages

[సమాచార ప్రసార సాంకేతిక వనరులు మరియు సమైక్యత (ICT Resources & Integration)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/ict-resources-integration/)

## ఆధారాలు (References)

 * జాతీయ ICT విధానం – పాఠశాల విద్య (2012): [https://digitalknowledgecentre.in/wp-content/uploads/2012/02/National-Policy-on-ICT-in-education.pdf](https://digitalknowledgecentre.in/wp-content/uploads/2012/02/National-Policy-on-ICT-in-education.pdf)
 * NCERT – Indian Journal of Educational Technology, “ICT initiatives in School 
   Education of India”: [https://journals.ncert.gov.in/IJET/article/download/257/54/518](https://journals.ncert.gov.in/IJET/article/download/257/54/518)
 * CUP ఈ-కంటెంట్ మాడ్యూల్ (ICT విధాన నిర్మాణం): [https://cup.edu.in/school_education/data/E-content__module/IIEPDF/IIE003.pdf](https://cup.edu.in/school_education/data/E-content__module/IIEPDF/IIE003.pdf)
 * eGyanKosh (IGNOU) – Educational Policies in India: [https://www.egyankosh.ac.in/bitstream/123456789/71552/1/Unit-3.pdf](https://www.egyankosh.ac.in/bitstream/123456789/71552/1/Unit-3.pdf)
 * PIB – National Education Policy 2020 & ICT: [https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2291276&reg=3&lang=1](https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2291276&reg=3&lang=1)
 * PIB – PM e-Vidya: [https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2237471&reg=3&lang=1](https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2237471&reg=3&lang=1)
 * GKToday – NEP 2020 Digital Learning Provisions: [https://www.gktoday.in/national-education-policy-2020-digital-learning-provisions/](https://www.gktoday.in/national-education-policy-2020-digital-learning-provisions/)
 * Oliveboard – NEP 2020 (NETF): [https://www.oliveboard.in/blog/national-education-policy/](https://www.oliveboard.in/blog/national-education-policy/)
 * The Indian Express – AP IFPs & Smart TVs: [https://indianexpress.com/article/india/smart-tvs-andhra-pradesh-govt-schools-revamped-8324505/](https://indianexpress.com/article/india/smart-tvs-andhra-pradesh-govt-schools-revamped-8324505/)
 * Siasat – AP IFP launch: [https://www.siasat.com/andhra-cm-sits-in-classroom-after-launching-ifp-2613108/](https://www.siasat.com/andhra-cm-sits-in-classroom-after-launching-ifp-2613108/)
 * The South First – Nadu-Nedu: [https://thesouthfirst.com/opinion/school-thik-karo-raises-a-bigger-question-what-happened-to-andhra-pradeshs-nadu-nedu/](https://thesouthfirst.com/opinion/school-thik-karo-raises-a-bigger-question-what-happened-to-andhra-pradeshs-nadu-nedu/)
 * ET Government – AP tabs to students: [https://government.economictimes.indiatimes.com/news/education/andhra-pradesh-govt-gives-free-tabs-with-byjus-edu-content-to-over-5-lakh-students/96417966](https://government.economictimes.indiatimes.com/news/education/andhra-pradesh-govt-gives-free-tabs-with-byjus-edu-content-to-over-5-lakh-students/96417966)
 * ABP Live – AP tab distribution: [https://news.abplive.com/andhra-pradesh/andhra-pradesh-cm-jagan-mohan-reddy-distributes-tabs-to-students-across-state-1571023](https://news.abplive.com/andhra-pradesh/andhra-pradesh-cm-jagan-mohan-reddy-distributes-tabs-to-students-across-state-1571023)
 * Outlook India – AP digital content MoU: [https://www.outlookindia.com/national/andhra-pradesh-signs-mou-with-byju-s-for-digital-content-news-202844](https://www.outlookindia.com/national/andhra-pradesh-signs-mou-with-byju-s-for-digital-content-news-202844)
 * ThePrint – AP bilingual textbooks & tablets: [https://theprint.in/ground-reports/byjus-tablets-bilingual-textbooks-andhra-pradesh-is-bracing-for-a-school-revolution/1653682/](https://theprint.in/ground-reports/byjus-tablets-bilingual-textbooks-andhra-pradesh-is-bracing-for-a-school-revolution/1653682/)
 * తెలంగాణ ITE&C శాఖ – T-SAT: [https://it.telangana.gov.in/initiatives/t-sat/](https://it.telangana.gov.in/initiatives/t-sat/)
 * The Hans India – Telangana e-teaching: [https://www.thehansindia.com/telangana/telangana-government-schools-to-adopt-e-teaching-models-642437](https://www.thehansindia.com/telangana/telangana-government-schools-to-adopt-e-teaching-models-642437)
 * CIET–NCERT – Digital Initiatives of Telangana: [http://ciet.ncert.gov.in/storage/app/public/files/17/Presentation%20PDF/Digitial%20Initiative%20of%20Telangana%2010-07-2022.pptx.pdf](http://ciet.ncert.gov.in/storage/app/public/files/17/Presentation%20PDF/Digitial%20Initiative%20of%20Telangana%2010-07-2022.pptx.pdf)

 Title

 [ASUS Vivobook 16 (2026),AMD Ryzen AI 5 330,AMD Radeon iGPU,16GB R…](https://www.amazon.in/dp/B0H5QTDX5N?tag=thecuriosi10b-21)

 [ASUS Vivobook Go 15 (2026),AMD Ryzen 5 7520U,AMD Radeon iGPU,16GB…](https://www.amazon.in/dp/B0BTCZZN5N?tag=thecuriosi10b-21)

 [ASUS Vivobook 15, Smartchoice,Intel Core i5 13th Gen 13420H,16GB …](https://www.amazon.in/dp/B0DTYKLHYC?tag=thecuriosi10b-21)

 [ASUS Vivobook Go 15 (2026),AMD Ryzen 3 30,AMD Radeon iGPU,8GB RAM…](https://www.amazon.in/dp/B09BB6DTW9?tag=thecuriosi10b-21)

 [ASUS Vivobook Go 14 (2026),AMD Ryzen 3 30 Processor,AMD Radeon iG…](https://www.amazon.in/dp/B09BB76YXG?tag=thecuriosi10b-21)

 Thumbnail

 [⌊ASUS Vivobook 16 (2026),AMD Ryzen AI 5 330,AMD Radeon iGPU,16GB RAM,512GB SSD,FHD+,16"(40 cm), Windows 11 Home,M365 Basic(1 Year),Office 2024,Cool Silver,1.88 Kg,M1607KA-MB269WS, Thin & Light Laptop⌉](https://www.amazon.in/dp/B0H5QTDX5N?tag=thecuriosi10b-21)

 [⌊ASUS Vivobook Go 15 (2026),AMD Ryzen 5 7520U,AMD Radeon iGPU,16GB RAM,512GB SSD,FHD,15.6"(39.6 cm),Windows 11 Home,M365 Basic(1Y),Office 2024,Mixed Black,1.63 Kg,E1504FA-BQ2490WS,Thin & Light Laptop⌉](https://www.amazon.in/dp/B0BTCZZN5N?tag=thecuriosi10b-21)

 [⌊ASUS Vivobook 15, Smartchoice,Intel Core i5 13th Gen 13420H,16GB RAM, 512GB SSD, FHD 15.6",Windows 11, Office Home 2024, Quiet Blue, 1.70 kg, X1502VA-BQ836WS,Intel UHD iGPU, M365 Basic (1Year)* Laptop⌉](https://www.amazon.in/dp/B0DTYKLHYC?tag=thecuriosi10b-21)

 [⌊ASUS Vivobook Go 15 (2026),AMD Ryzen 3 30,AMD Radeon iGPU,8GB RAM,512GB SSD,FHD,15.6"(39.6 cm),Windows 11 Home,M365 Basic(1 Year),Office 2024,Green Gray,1.63 Kg,E1504FA-BQ2117WS,Thin & Light Laptop⌉](https://www.amazon.in/dp/B09BB6DTW9?tag=thecuriosi10b-21)

 [⌊ASUS Vivobook Go 14 (2026),AMD Ryzen 3 30 Processor,AMD Radeon iGPU,8GB RAM,512GB SSD,FHD,14" (35.5 cm),Windows 11,M365 Basic(1Y)* Office 2024,Cool Silver,1.38 Kg,E1404FA-EB1224WS,Thin & Light Laptop⌉](https://www.amazon.in/dp/B09BB76YXG?tag=thecuriosi10b-21)

 Price

 ₹85,990

 ₹71,000

 ₹64,990

 ₹58,990

 ₹48,990

 More information

 [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B0H5QTDX5N?tag=thecuriosi10b-21)

 [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B0BTCZZN5N?tag=thecuriosi10b-21)

 [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B0DTYKLHYC?tag=thecuriosi10b-21)

 [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B09BB6DTW9?tag=thecuriosi10b-21)

 [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B09BB76YXG?tag=thecuriosi10b-21)

 Title

 [ASUS Vivobook 16 (2026),AMD Ryzen AI 5 330,AMD Radeon iGPU,16GB R…](https://www.amazon.in/dp/B0H5QTDX5N?tag=thecuriosi10b-21)

 Thumbnail

 [⌊ASUS Vivobook 16 (2026),AMD Ryzen AI 5 330,AMD Radeon iGPU,16GB RAM,512GB SSD,FHD+,16"(40 cm), Windows 11 Home,M365 Basic(1 Year),Office 2024,Cool Silver,1.88 Kg,M1607KA-MB269WS, Thin & Light Laptop⌉](https://www.amazon.in/dp/B0H5QTDX5N?tag=thecuriosi10b-21)

 Price

 ₹85,990

 More information

 [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B0H5QTDX5N?tag=thecuriosi10b-21)

 Title

 [ASUS Vivobook Go 15 (2026),AMD Ryzen 5 7520U,AMD Radeon iGPU,16GB…](https://www.amazon.in/dp/B0BTCZZN5N?tag=thecuriosi10b-21)

 Thumbnail

 [⌊ASUS Vivobook Go 15 (2026),AMD Ryzen 5 7520U,AMD Radeon iGPU,16GB RAM,512GB SSD,FHD,15.6"(39.6 cm),Windows 11 Home,M365 Basic(1Y),Office 2024,Mixed Black,1.63 Kg,E1504FA-BQ2490WS,Thin & Light Laptop⌉](https://www.amazon.in/dp/B0BTCZZN5N?tag=thecuriosi10b-21)

 Price

 ₹71,000

 More information

 [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B0BTCZZN5N?tag=thecuriosi10b-21)

 Title

 [ASUS Vivobook 15, Smartchoice,Intel Core i5 13th Gen 13420H,16GB …](https://www.amazon.in/dp/B0DTYKLHYC?tag=thecuriosi10b-21)

 Thumbnail

 [⌊ASUS Vivobook 15, Smartchoice,Intel Core i5 13th Gen 13420H,16GB RAM, 512GB SSD, FHD 15.6",Windows 11, Office Home 2024, Quiet Blue, 1.70 kg, X1502VA-BQ836WS,Intel UHD iGPU, M365 Basic (1Year)* Laptop⌉](https://www.amazon.in/dp/B0DTYKLHYC?tag=thecuriosi10b-21)

 Price

 ₹64,990

 More information

 [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B0DTYKLHYC?tag=thecuriosi10b-21)

 Title

 [ASUS Vivobook Go 15 (2026),AMD Ryzen 3 30,AMD Radeon iGPU,8GB RAM…](https://www.amazon.in/dp/B09BB6DTW9?tag=thecuriosi10b-21)

 Thumbnail

 [⌊ASUS Vivobook Go 15 (2026),AMD Ryzen 3 30,AMD Radeon iGPU,8GB RAM,512GB SSD,FHD,15.6"(39.6 cm),Windows 11 Home,M365 Basic(1 Year),Office 2024,Green Gray,1.63 Kg,E1504FA-BQ2117WS,Thin & Light Laptop⌉](https://www.amazon.in/dp/B09BB6DTW9?tag=thecuriosi10b-21)

 Price

 ₹58,990

 More information

 [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B09BB6DTW9?tag=thecuriosi10b-21)

 Title

 [ASUS Vivobook Go 14 (2026),AMD Ryzen 3 30 Processor,AMD Radeon iG…](https://www.amazon.in/dp/B09BB76YXG?tag=thecuriosi10b-21)

 Thumbnail

 [⌊ASUS Vivobook Go 14 (2026),AMD Ryzen 3 30 Processor,AMD Radeon iGPU,8GB RAM,512GB SSD,FHD,14" (35.5 cm),Windows 11,M365 Basic(1Y)* Office 2024,Cool Silver,1.38 Kg,E1404FA-EB1224WS,Thin & Light Laptop⌉](https://www.amazon.in/dp/B09BB76YXG?tag=thecuriosi10b-21)

 Price

 ₹48,990

 More information

 [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B09BB76YXG?tag=thecuriosi10b-21)

Share this