# Learning, knowledge, and practice – the relationships between curriculum and schooling. - Link: https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/ - Published: 2026-09-17T19:05:24+05:30 - Author: MAHENDRA MANCHIKALAPATI ## అభ్యసి, జ్ఞానం, అభ్యసనం – విద్యాప్రణాళిక మరియు పాఠశాల విద్య అంతర్ సంబంధాలు * [అభ్యసి, జ్ఞానం, అభ్యసనం – విద్యాప్రణాళిక మరియు పాఠశాల విద్య అంతర్ సంబంధాలు](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#section) - [1. అభ్యసి, జ్ఞానం మరియు అభ్యసనం (Learner, Knowledge, and Learning)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#1-learner-knowledge-and-learning) - [2. అభ్యసన రకాలు – భావన మరియు స్వభావం (Types of Learning – Concept & Nature)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#2-types-of-learning-concept-amp-nature) - [3. పాఠశాలకు రాకముందు పిల్లల సామర్థ్యాలు & దాని అనువర్తనాలు (Child’s Abilities Before Coming to School & Its Implications)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#3-amp-childs-abilities-before-coming-to-school-amp-its-implications) * [అ) పాఠశాల పూర్వ సామర్థ్యాలు (Innate Abilities)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#అ-పాఠశాల-పూర్వ-సామర్థ్యాలు-innate-abilities) - [1. పరిశీలించుట (Observing)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#1-పరిశీలించుట-observing) - [2. గుర్తించుట (Recognizing)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#2-గుర్తించుట-recognizing) - [3. తెలుపుట / వ్యక్తపరచుట (Expressing)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#3-తెలుపుట-వ్యక్తపరచుట-expressing) - [4. వర్ణించుట (Describing)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#4-వర్ణించుట-describing) - [5. పోల్చుట (Comparing)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#5-పోల్చుట-comparing) - [6. గుర్తుకు తెచ్చుకొనుట (Recalling)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#6-గుర్తుకు-తెచ్చుకొనుట-recalling) - [7. వర్గీకరించుట (Classifying)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#7-వర్గీకరించుట-classifying) - [8. భేదాలు తెలుపుట (Differentiating)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#8-భేదాలు-తెలుపుట-differentiating) - [9. సాధారణీకరించుట (Generalizing)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#9-సాధారణీకరించుట-generalizing) - [10. సంబంధాన్ని ఏర్పరచుట (Establishing Relationships)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#10-సంబంధాన్ని-ఏర్పరచుట-establishing-relationships) - [11. అంచనా వేయుట (Estimating)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#11-అంచనా-వేయుట-estimating) - [12. ప్రశ్నించించుట (Questioning)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#12-ప్రశ్నించించుట-questioning) * [ఆ) ఉపాధ్యాయులకు మరియు బోధనకు అనువర్తనాలు (Educational Implications)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#ఆ-ఉపాధ్యాయులకు-మరియు-బోధనకు-అనువర్తనాలు-educational-implications) - [4. విద్యాప్రణాళిక (కరికులం) భావన మరియు దాని భాగాలు (Concept of Curriculum and Its Components)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#4-concept-of-curriculum-and-its-components) * [అ) విద్యాప్రణాళిక భావన (Concept of Curriculum)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#అ-విద్యాప్రణాళిక-భావన-concept-of-curriculum) * [ఆ) విద్యాప్రణాళిక మౌలిక భాగాలు (Components of Curriculum)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#ఆ-విద్యాప్రణాళిక-మౌలిక-భాగాలు-components-of-curriculum) - [5. పాఠశాల విద్య: అంతర్ సంబంధాలు మరియు అనుబంధాలు (Schooling: Inter-linkages and Relationships)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#5-schooling-inter-linkages-and-relationships) * [అ) ఉపాధ్యాయుడు – విద్యార్థి – విషయ పరిజ్ఞానం (Tri-polar Process)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#అ-ఉపాధ్యాయుడు-విద్యార్థి-విషయ-పరిజ్ఞానం-tri-polar-process) * [ఆ) పాఠశాల – సమాజం అంతర్ సంబంధాలు (School & Community Inter-linkages)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#ఆ-పాఠశాల-సమాజం-అంతర్-సంబంధాలు-school-community-inter-linkages) * [ఇ) పాఠశాల – కుటుంబం / తల్లిదండ్రుల భాగస్వామ్యం](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#ఇ-పాఠశాల-కుటుంబం-తల్లిదండ్రుల-భాగస్వామ్యం) * [ఈ) పాఠశాల వాతావరణం మరియు ప్లాంట్ (School Plant & Environment)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#ఈ-పాఠశాల-వాతావరణం-మరియు-ప్లాంట్-school-plant-environment) - [ముగింపు (Conclusion)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#conclusion) * [Practice Time](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#p) * [Related Pages](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#re) * [Today’s Deals](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/learning-knowledge-and-practice-the-relationships-between-curriculum-and-schooling/#t) బోధనాశాస్త్రంలో **అభ్యసి (Learner)**, **జ్ఞానం (Knowledge)**, **అభ్యసనం (Learning)**,** విద్యాప్రణాళిక (Curriculum)**మరియు **పాఠశాల వ్యవస్థ (Schooling)** అనేవి పరస్పరం అల్లుకున్న కీలక భావనలు. ఉపాధ్యాయులు బోధనా-అభ్యసన ప్రక్రియను సమర్థవంతంగా నిర్వహించడానికి ఈ అంశాల స్వభావం, ప్రాముఖ్యత మరియు వాటి మధ్య ఉన్న అంతర్ సంబంధాలపై లోతైన అవగాహన కలిగి ఉండటం అత్యంత ఆవశ్యకం. --- ### 1. అభ్యసి, జ్ఞానం మరియు అభ్యసనం (Learner, Knowledge, and Learning) * **అభ్యసి (Learner):** పాఠశాల విద్యా వ్యవస్థలో **శిశువే అభ్యసి**. సాంప్రదాయ విధానంలో ఉపాధ్యాయుడు కేంద్రస్థానంలో ఉంటే, ఆధునిక విద్యా విధానంలో విద్యార్థి కేంద్రస్థానంలో ఉంటాడు. శిశువు స్వభావానికి, సహజ లక్షణాలకు అనుగుణంగా బోధన జరిగినప్పుడే సరైన జ్ఞానార్జన సాధ్యమవుతుంది. * **అభ్యసనం (Learning):** అభ్యసనం అంటే కేవలం సమాచారాన్ని సేకరించడం మాత్రమే కాక,** నూతన జ్ఞానాన్ని సంపాదించడం** మరియు ప్రవర్తనలో **శాశ్వతమైన మార్పు** తీసుకురావడం. ఇది పుట్టుక నుండి మరణం వరకు నిరంతరం సాగే ప్రక్రియ. అభ్యసనం అనేది జ్ఞాన ప్రసారం ద్వారా కాక, అనుభవాలు మరియు కృత్యాల ద్వారా జ్ఞానాన్ని నిర్మించుకోవడం ద్వారా జరుగుతుంది. * **జ్ఞానం (Knowledge):** జ్ఞానం అనేది నిశ్చలమైనది కాదు; విద్యార్థి తన భౌతిక, సామాజిక పరిసరాలతో జరిపే పరస్పర చర్యల ద్వారా స్వయంగా **జ్ఞాన నిర్మాణం (Knowledge Construction)** చేసుకుంటాడు. పాఠ్యపుస్తకాలలోని సమాచారాన్ని గుర్తుంచుకోవడం మాత్రమే కాక, పొందిన జ్ఞానాన్ని నిజ జీవిత అనుభవాలతో ముడిపెట్టే శక్తిని పెంపొందించుకోవడమే నిజమైన జ్ఞానార్జన. --- ### 2. అభ్యసన రకాలు – భావన మరియు స్వభావం (Types of Learning – Concept & Nature) విద్యార్థుల వైయుక్తిక భేదాలు, ఆసక్తులు మరియు మానసిక స్థాయికి అనుగుణంగా వివిధ రకాల అభ్యసన నమూనాలు అమలులోకి వచ్చాయి. * **కృత్యాధార అభ్యసనం (Activity-Based Learning):** “కృత్యము లేనిదే అభ్యసనము లేదు” అని పియాజే పేర్కొన్నారు. విద్యార్థులు వ్యక్తిగతంగా, జట్లలో లేదా తరగతి మొత్తంగా వివిధ రకాల పనులు/కృత్యాలలో పాల్గొనడం ద్వారా పొందే అభ్యసనాన్ని కృత్యాధార అభ్యసనం అంటారు. ఇది స్వభావాత్మక అభ్యసన వాతావరణాన్ని (Natural Learning Environment) కల్పిస్తుంది. * **ఆనందదాయక అభ్యసనం (Joyful Learning):** పిల్లలు తమకు ఇష్టమైన పనులను ఉత్సాహంగా చేస్తారు. భయరహితమైన, స్వేచ్ఛాయుతమైన వాతావరణంలో ఆటలు, పాటలు, నాటకీకరణ మరియు కథల ద్వారా జరిగే అభ్యసనం విద్యార్థికి ఆనందాన్ని, సంతృప్తిని అందిస్తుంది. * **సహకార / భాగస్వామ్య అభ్యసనం (Collaborative / Cooperative Learning):** వైగోట్‌స్కీ ప్రతిపాదించిన సామాజిక నిర్మాణత్మక వాదం (Social Constructivism) ప్రకారం, పిల్లలు తమ తోటివారితో (Peers) కలిసి చర్చించడం, ఆలోచనలు పంచుకోవడం మరియు ప్రయోగాలు చేయడం ద్వారా జ్ఞానాన్ని వేగంగా నిర్మించుకుంటారు. * **అన్వేషణ / ఆవిష్కరణ అభ్యసనం (Explorative / Discovery Learning):** జెరోమ్ బ్రూనర్ అభిప్రాయం ప్రకారం, విద్యార్థులు నిష్క్రియాత్మక శ్రోతలుగా ఉండక, సమస్యలను పరిశోధించి, విశ్లేషించి స్వయంగా విషయాలను ఆవిష్కరించుకోవడం ద్వారా లోతైన అవగాహన పొందుతారు. --- ### 3. పాఠశాలకు రాకముందు పిల్లల సామర్థ్యాలు & దాని అనువర్తనాలు (Child’s Abilities Before Coming to School & Its Implications) #### అ) పాఠశాల పూర్వ సామర్థ్యాలు (Innate Abilities) పాఠశాలకు వచ్చే నాటికి పిల్లల మెదడు ఖాళీ పలక (Tabula Rasa) కాదు. పిల్లలు పుట్టుకతోనే, మరియు పరిసరాల అనుభవాల ద్వారా అనేక **అంతర్గత శక్తులను / సహజ సామర్థ్యాలను (Innate Abilities)** కలిగి ఉంటారు. తమ నిత్యజీవిత అనుభవాలు, పరిసరాలు మరియు అంతర్గత శక్తుల ఆధారంగా అనేక **సహజ సామర్థ్యాలను( Innate Abilities)** కలిగి ఉంటారని మన బోధనాశాస్త్రం స్పష్టం చేస్తోంది. అవి: పూర్వ సామర్థ్యాలకు ప్రత్యక్ష మరియు నిత్యజీవిత తరగతి/పరిసరాల ఉదాహరణలు క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి: ### 1. పరిశీలించుట (Observing) * **వివరణ:** చుట్టూ ఉన్న వస్తువులు, జంతువులు లేదా సంఘటనలను నిశితంగా గమనించడం. * **ఉదాహరణ:** ఒక చిన్న పాప తన ఇంటి తోటలో చీమలు వరుసగా బియ్యం గింజను మోసుకెళ్లడాన్ని లేదా చెట్టు ఆకులు గాలికి ఊగడాన్ని నిశ్శబ్దంగా నిశితంగా చూడటం. ### 2. గుర్తించుట (Recognizing) * **వివరణ:** పూర్వ అనుభవాల ఆధారంగా ఎదురుగా ఉన్న వస్తువును లేదా చిత్రాన్ని గుర్తించడం. * **ఉదాహరణ:** అనేక జంతువుల బొమ్మలు లేదా చార్టులో ఉన్న చిత్రాల నుండి ‘పిల్లి’ లేదా‘ కుక్క’ చిత్రాన్ని బాబు సరిగ్గా వేలితో చూపి గుర్తులను చెప్పడం. ### 3. తెలుపుట / వ్యక్తపరచుట (Expressing) * **వివరణ:** తన ఆలోచనలు, అవసరాలు లేదా భావాలను ఇతరులకు చెప్పడం. * **ఉదాహరణ:** తనకు ఆకలిగా ఉందనో, దాహంగా ఉందనో లేదా ఆటల్లో కిందపడి దెబ్బ తగిలినప్పుడు నెప్పిగా ఉందనో సైగలు లేదా మాటల ద్వారా తల్లిదండ్రులకు తెలియజేయడం. ### 4. వర్ణించుట (Describing) * **వివరణ:** ఒక వస్తువు, జంతువు లేదా సంఘటన రూపం మరియు లక్షణాలను వివరించి చెప్పడం. * **ఉదాహరణ:** “నేను నిన్న జూలో చూసిన ఏనుగు చాలా పెద్దగా ఉంది, దానికి పెద్ద చెవులు, పొడవైన తొండం ఉంది” అని తాను చూసిన అనుభవాన్ని మాటల్లో వర్ణించడం. ### 5. పోల్చుట (Comparing) * **వివరణ:** రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వస్తువుల పరిమాణం, ఎత్తు లేదా రంగులను తులనాత్మకంగా చూడటం. * **ఉదాహరణ:** రెండు వేర్వేరు పరిమాణాల్లో ఉన్న బొమ్మ కార్లను చూసి “ఈ కారు పెద్దగా ఉంది, ఆ కారు చిన్నగా ఉంది” అని పోల్చి చెప్పడం. ### 6. గుర్తుకు తెచ్చుకొనుట (Recalling) * **వివరణ:** గడిచిన సంఘటనలు లేదా నేర్చుకున్న విషయాలను మానసికంగా పునఃస్మరణ చేసుకోవడం. * **ఉదాహరణ:** క్రితం రోజు నాన్న తెచ్చిన తీపి పదార్థం పేరును లేదా నిన్న రాత్రి నాయనమ్మ చెప్పిన కథలోని పాత్ర పేరును తిరిగి గుర్తుకు తెచ్చుకుని చెప్పడం. ### 7. వర్గీకరించుట (Classifying) * **వివరణ:** సమాన లక్షణాలు ఉన్న వస్తువులను ఒక గుంపుగా వేరు చేయడం. * **ఉదాహరణ:** పిల్లవానికి వివిధ రంగుల రాళ్లు మరియు బటన్లు కలగలిపి ఇచ్చినప్పుడు, ఎరుపు రంగు రాళ్లను ఒకవైపు, నీలం రంగు రాళ్లను మరొకవైపు వేర్వేరు గుంపులుగా విభజించడం. ### 8. భేదాలు తెలుపుట (Differentiating) * **వివరణ:** రెండు వస్తువులు లేదా శబ్దాల మధ్య ఉన్న తేడాలను గుర్తించడం. * **ఉదాహరణ:** “పిల్లి ‘మ్యావ్’ అంటుంది, కానీ కుక్క ‘బౌ బౌ’ అంటుంది” అని లేదా “మిఠాయి తియ్యగా ఉంటుంది, నిమ్మకాయ పుల్లగా ఉంటుంది” అని వ్యత్యాసాన్ని చెప్పడం. ### 9. సాధారణీకరించుట (Generalizing) * **వివరణ:** నిర్దిష్ట ఉదాహరణల ఆధారంగా ఒక సాధారణ నియమానికి లేదా ముగింపుకు రావడం. * **ఉదాహరణ:** తన ఇంటి వద్ద ఉన్న నల్ల కుక్కకు నాలుగు కాళ్లు, తోక ఉన్నట్లే గమనించి… వీధిలో కొత్తగా కనిపించిన తెల్ల కుక్కను చూసి కూడా “ఇది కూడా కుక్కే, దీనికి కూడా నాలుగు కాళ్లు ఉంటాయి” అనే సాధారణీకరణకు రావడం. ### 10. సంబంధాన్ని ఏర్పరచుట (Establishing Relationships) * **వివరణ:** రెండు అంశాల మధ్య ఉన్న కార్యకారణ సంబంధాన్ని అర్థం చేసుకోవడం. * **ఉదాహరణ:** ఆకాశంలో నల్లటి మబ్బులు పట్టి ఉరిమినప్పుడు “ఇప్పుడు వర్షం పడుతుంది, కాబట్టి బయటకు వెళ్లేటప్పుడు గొడుగు తీసుకెళ్లాలి” అని మబ్బులకు, వర్షానికి, గొడుగుకు మధ్య సంబంధాన్ని అనుసంధానించడం. ### 11. అంచనా వేయుట (Estimating) * **వివరణ:** ఖచ్చితమైన కొలత లేకుండానే పరిమాణాన్ని లేదా దూరాన్ని ఉజ్జాయింపుగా ఊహించడం. * **ఉదాహరణ:** ఒక గ్లాసులోని పాలు ఇంకొక చిన్న పాత్రలో సరిపోతాయో లేదో చూసి చెప్పడం, లేదా చెట్టు పైనున్న పండు అందుకోవడానికి ఎంత ఎత్తు గంతేయాలో ఊహించడం. ### 12. ప్రశ్నించించుట (Questioning) * **వివరణ:** పరిసరాల పట్ల ఉన్న సహజమైన కుతూహలంతో ప్రశ్నలు అడగడం. * **ఉదాహరణ:** “టీచర్! రాత్రివేళ సూర్యుడు ఎక్కడికి వెళ్తాడు?”, “పక్షులు ఆకాశంలో పడిపోకుండా ఎలా ఎగురుతాయి?” అని నిరంతరం కారణాలను తెలుసుకోవడానికి ప్రశ్నించడం. --- 💡 _ఈ 12 సామర్థ్యాలను ఆధారంగా చేసుకుని తరగతి గదిలో విద్యార్థులకు జ్ఞాన నిర్మాణం ( Knowledge Construction) కలిగించేలా ఒక ప్రత్యక్ష బోధనా వ్యూహాన్ని (Lesson Activity) రూపొందించమంటారా?_ పియాజే ప్రకారం, పాఠశాలకు రాకముందే సంవేదన చాలక మరియు పూర్వ ప్రచాలక దశలలో పిల్లలు భాషా వికాసాన్ని, వస్తు లక్షణాల అవగాహనను, మరియు వర్గీకరణ నైపుణ్యాలను పెంపొందించుకుంటారు. #### ఆ) ఉపాధ్యాయులకు మరియు బోధనకు అనువర్తనాలు (Educational Implications) * **పూర్వజ్ఞానంతో అనుసంధానం:** పిల్లలు ఇల్లు, పరిసరాలు, ప్రసార సాధనాల ద్వారా పొందిన పూర్వజ్ఞానాన్ని (Prior Knowledge) పునాదిగా చేసుకుని కొత్త విషయాలను బోధించాలి. * **అనుసంధాన పద్ధతులు:** బోధనలో **యాదృచ్ఛిక అనుసంధానం** (Spontaneous Integration) మరియు **ప్రణాళికాయుత అనుసంధానం** (Planned Integration – మైండ్ మ్యాపింగ్/మేధో చిత్రణ) వంటి వ్యూహాలను ఉపయోగించాలి. * **సులభం నుండి క్లిష్టానికి:** తెలిసిన విషయాల నుండి తెలియని విషయాలకు, మూర్త (ప్రత్యక్ష) అంశాల నుండి అమూర్త అంశాలకు, ప్రత్యేక అంశాల నుండి సాధారణీకరణకు బోధనా సూత్రాలను వర్తింపజేయాలి. --- ### 4. విద్యాప్రణాళిక (కరికులం) భావన మరియు దాని భాగాలు (Concept of Curriculum and Its Components) #### అ) విద్యాప్రణాళిక భావన (Concept of Curriculum) * **ఉత్పత్తి/వ్యుత్పత్తి:** ‘Curriculum’ అనే ఆంగ్ల పదం **‘Currere’ (కరెర్)** అనే లాటిన్ భాషా పదం నుండి ఉద్భవించింది. దీని అర్థం **‘రథమార్గము’** లేదా **‘పరుగుపందెం, గమ్యాన్ని చేరే మార్గం’**. * **అర్థం:** విద్యాసంస్థల్లో విద్యార్థుల సర్వతోముఖాభివృద్ధి కొరకు అమలుపరిచే అన్ని రకాల బోధనా, సహపాఠ్యాంశాల మరియు అనుభవాల సమాహారాన్ని విద్యాప్రణాళిక అంటారు. * **విద్యాప్రణాళిక vs సిలబస్:** సిలబస్ (Syllabus) అనేది కేవలం బోధనాంశాల జాబితా మాత్రమే; అది విద్యాప్రణాళికలో ఒక అంతర్భాగం. * **నిర్వచనాలు:** - **కార్టర్ వి. గుడ్:** విద్యార్థి భావి జీవితంలో స్థిరపడటానికి పాఠశాల సమకూర్చవలసిన వివిధ బోధనాంశాలకు సంబంధించిన సాధారణ కార్యక్రమాల మొత్తమే విద్యాప్రణాళిక. - **ముదలియార్ కమిషన్ (1952-53):** విద్యాప్రణాళిక అంటే కేవలం విద్యావిషయక అంశాలే కాదు; తరగతి గది, గ్రంథాలయం, ప్రయోగశాల, ఆటస్థలాల్లో విద్యార్థి పొందే నిరంతర అనుభవాల మొత్తం. #### ఆ) విద్యాప్రణాళిక మౌలిక భాగాలు (Components of Curriculum) బెంజిమన్ బ్లూమ్ మరియు ఆధునిక విద్యావేత్తల ప్రకారం విద్యాప్రణాళిక ప్రధానంగా నాలుగు పరస్పరాధారిత భాగాలను కలిగి ఉంటుంది: ```wp-block-code [విద్యా లక్ష్యాలు / ఆశయాలు] │ ▼ [అభ్యసన అనుభవాలు / బోధనాంశాలు] │ ▼ [బోధనా-అభ్యసన ప్రక్రియలు & వనరులు] │ ▼ [మదింపు & మూల్యాంకనం (CCE)] ``` | క్రమ సంఖ్య | విద్యాప్రణాళిక భాగం | వివరణ | | 1 | **విద్యా లక్ష్యాలు (Educational Objectives)** | విద్యార్థిలో సాధించాల్సిన ప్రవర్తనా మార్పులు, సామర్థ్యాలు మరియు ఆశయాలు. | | 2 | **అభ్యసన అనుభవాలు / విషయ ప్రణాళిక (Learning Experiences & Content)** | లక్ష్య సాధనకు అవసరమైన పాఠ్యాంశాలు, విలువలు, నైపుణ్యాలు మరియు శారీరక-మానసిక అనుభవాలు. | | 3 | **బోధనా-అభ్యసన ప్రక్రియలు (Teaching-Learning Processes)** | లక్ష్యాలను చేరడానికి ఉపాధ్యాయుడు ఉపయోగించే పద్ధతులు (కృత్యాధార, ప్రాజెక్టు, చర్చా పద్ధతులు) మరియు టీఎల్ఎమ్ (TLM)/ICT వనరులు. | | 4 | **మూల్యాంకనం మరియు మదింపు (Assessment & Evaluation)** | ఆశించిన లక్ష్యాలు ఎంతవరకు నెరవేరాయో నిరంతర సమగ్ర మూల్యాంకనం (CCE) ద్వారా అంచనా వేయడం. | --- ### 5. పాఠశాల విద్య: అంతర్ సంబంధాలు మరియు అనుబంధాలు (Schooling: Inter-linkages and Relationships) పాఠశాల విద్య అనేది ఏకాంతంగా జరిగేది కాదు. ఇది అనేక వ్యవస్థల సమిష్టి భాగస్వామ్యంతో కూడిన ఒక సామాజిక ప్రక్రియ. ```wp-block-code [సమాజం / పరిసరాలు] │ ▼ [తల్లిదండ్రులు/కుటుంబం] ◄──► [పాఠశాల] ◄──► [ఉపాధ్యాయుడు] ▲ │ [విద్యార్థి] ``` #### అ) ఉపాధ్యాయుడు – విద్యార్థి – విషయ పరిజ్ఞానం (Tri-polar Process) బోధన అనేది ఉపాధ్యాయుడు, విద్యార్థి మరియు విషయ పరిజ్ఞానం అనుసంధానమై ఉండే త్రిధ్రువ ప్రక్రియ. * సాంప్రదాయ ఉపాధ్యాయుడు సమాచార ప్రదాతగా ఉంటే, ఆధునిక ఉపాధ్యాయుడు **సౌకర్యకర్తగా( Facilitator)**మరియు **పరిశీలనాత్మక అభ్యాసకునిగా (Reflective Practitioner)** వ్యవహరిస్తాడు. * ఉపాధ్యాయుడు “బోధించడానికి అభ్యసించడం” (Learn to teach) నుండి **“అభ్యసించడానికి బోధించు” (Teach to learn)** అనే స్థాయికి ఎదగాలి. #### ఆ) పాఠశాల – సమాజం అంతర్ సంబంధాలు (School & Community Inter-linkages) * **ప్రజల పాఠశాల (People’s School / Community School):** పాఠశాల సమాజ అవసరాలు, సమస్యల ఆధారంగా పనిచేసే సామాజిక కేంద్రంగా ఉండాలి. * **సంస్కృతి పరిరక్షణ & ఆధునీకరణ:** పాఠశాల సమాజ సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని పరిరక్షించడంతో పాటు నూతన సాంస్కృతిక నవీకరణకు తోడ్పడుతుంది. * **ద్విముఖ సంబంధం:** సమాజంలో ఉన్న భౌతిక, జైవిక, మేధో వనరులను పాఠశాల వినియోగించుకోవాలి; అలాగే శ్వచ్ఛభారత్, అక్షరాస్యత, ఆరోగ్య అవగాహన వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా పాఠశాల సమాజ పురోగతికి తోడ్పడాలి. #### ఇ) పాఠశాల – కుటుంబం / తల్లిదండ్రుల భాగస్వామ్యం * **తొలి పాఠశాల:** ఇల్లు శిశువుకు తొలి పాఠశాల. * **భాగస్వామ్యం:** పాఠశాల యాజమాన్య కమిటీ (SMC) సమావేశాలు, తల్లిదండ్రుల-ఉపాధ్యాయుల సమావేశాలు (PTA) తరచూ నిర్వహించడం ద్వారా పాఠశాల అభివృద్ధిలో తల్లిదండ్రులను భాగస్వాములను చేయాలి. #### ఈ) పాఠశాల వాతావరణం మరియు ప్లాంట్ (School Plant & Environment) * **పాఠశాల ప్లాంట్ (School Plant):** పాఠశాల స్థలం, భవనం, ఆటకు కావలసిన స్థలం, గ్రంథాలయం, ప్రయోగశాల మరియు పర్నిచర్ సమాహారాన్ని స్కూల్ ప్లాంట్ అంటారు. * **ఆహ్లాదకర వాతావరణం:** పాఠశాల భవనంలోని గోడలు, ప్రాంగణం విద్యార్థులను ఉత్సాహపరిచే విధంగా, స్వయంగా నేర్చుకోవడానికి ప్రేరేపించేలా (Educative Environment) ఉండాలి. --- ### ముగింపు (Conclusion) పాఠశాల విద్య యొక్క అంతిమ ధ్యేయం విద్యార్థి యొక్క **సర్వతోముఖాభివృద్ధి (All-round Development)**. పిల్లలు పాఠశాలకు తీసుకువచ్చే సహజ సామర్థ్యాలను, పూర్వ అనుభవాలను ప్రాతిపదికగా చేసుకుని, ఆనందదాయకమైన, కృత్యాధారితమైన, మరియు సమగ్రమైన విద్యాప్రణాళికను అమలు చేసినప్పుడే గుణాత్మక విద్య సాధ్యమవుతుంది. ఉపాధ్యాయుడు సౌకర్యకర్తగా మారి సమాజం, కుటుంబం మరియు పాఠశాలల మధ్య బలమైన అనుబంధాన్ని నెలకొల్పినప్పుడు ప్రజాస్వామ్య సమాజానికి అవసరమైన బాధ్యతాయుత పౌరులు తయారవుతారు. --- ## Practice Time ### ప్రశ్నల పట్టిక (Questions) సమాధానం ఇచ్చినవి దాటవేసినవి చూడనివి _The Curiosi.com_ Magic Vault APTET/CTET – Learning, knowledge, and practice – the relationships between curriculum and schooling. 00:00 ## Related Pages * [Concept of childhood and its importance. (బాల్యం అనే భావన మరియు దాని ప్రాముఖ్యత.)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/concept-of-childhood/) * [Commonalities and diversities within the notion of childhood (బాల్యం అనే భావనలోని సారూప్యతలు మరియు వైవిధ్యాలు)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/commonalities-and-diversities/) * [Multiple Childhoods in Indian & Global Context (భారతీయ మరియు ప్రపంచ సందర్భంలో బహుళ బాల్యాలు)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/multiple-childhoods-in-indian-global-context/) * [Role of family and school in Socialization(సాంఘికీకరణలో కుటుంబం మరియు పాఠశాల పాత్ర)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/role-of-family-and-school-in-socialization/) * [Pygmalion effect(పిగ్మాలియన్ ప్రభావం)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/pygmalion-effect/) * [Parenting, Family and adult-child relationships; child-rearing practices (పెంపకం, కుటుంబం మరియు పెద్దలు-పిల్లల సంబంధాలు; పిల్లల పెంపకం పద్ధతులు.)](https://thecuriosi.com/ap-tet-2026/child-development-and-pedagogy/parenting-family-and-adult-child-relationships/) ## 󠀁[Today’s Deals](https://link.amazon/B0csEimuc)󠁿 Title [Aquaguard Enrich Ritz Pro RO+UV+Copper+Alkaline Water Purifier | …](https://www.amazon.in/dp/B0FCFQDNMW?tag=thecuriosi10b-21) [Aquaguard Enrich Glory RO+UV+UF Water Purifier with Copper & Alka…](https://www.amazon.in/dp/B0F5Q1HT9S?tag=thecuriosi10b-21) [Aquatec Plus – Advance plus 12 ltr RO+UV+UF+TDS Water purifier fo…](https://www.amazon.in/dp/B07B2CCW8Z?tag=thecuriosi10b-21) [AQUA D PURE Alkaline RO Water Purifier 12L RO+UV+UF+TDS Control w…](https://www.amazon.in/dp/B0B79QLL1K?tag=thecuriosi10b-21) Thumbnail [⌊Aquaguard Enrich Ritz Pro RO+UV+Copper+Alkaline Water Purifier | 2-Year Warranty & Filter Life | Stainless Steel Tank | Smart Purifier with Service Alerts & TDS Display | 5th Gen UV LED | 12-Stage⌉](https://www.amazon.in/dp/B0FCFQDNMW?tag=thecuriosi10b-21) [⌊Aquaguard Enrich Glory RO+UV+UF Water Purifier with Copper & Alkaline Booster| 12-Stage Purification| 2-Year Filter Life| 4 Year Free Service | 40%+ Water Recovery| Suitable for All Water Sources⌉](https://www.amazon.in/dp/B0F5Q1HT9S?tag=thecuriosi10b-21) [⌊Aquatec Plus - Advance plus 12 ltr RO+UV+UF+TDS Water purifier for home (white blue) work up to 3000 tds⌉](https://www.amazon.in/dp/B07B2CCW8Z?tag=thecuriosi10b-21) [⌊AQUA D PURE Alkaline RO Water Purifier 12L RO+UV+UF+TDS Control with Goodness of copper 12 Liter Large Storage Tank, Suitable for all type of water supply. (color: Black)⌉](https://www.amazon.in/dp/B0B79QLL1K?tag=thecuriosi10b-21) Price ₹16,999 ₹15,499 ₹7,334 ₹5,005 More information [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B0FCFQDNMW?tag=thecuriosi10b-21) [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B0F5Q1HT9S?tag=thecuriosi10b-21) [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B07B2CCW8Z?tag=thecuriosi10b-21) [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B0B79QLL1K?tag=thecuriosi10b-21) Title [Aquaguard Enrich Ritz Pro RO+UV+Copper+Alkaline Water Purifier | …](https://www.amazon.in/dp/B0FCFQDNMW?tag=thecuriosi10b-21) Thumbnail [⌊Aquaguard Enrich Ritz Pro RO+UV+Copper+Alkaline Water Purifier | 2-Year Warranty & Filter Life | Stainless Steel Tank | Smart Purifier with Service Alerts & TDS Display | 5th Gen UV LED | 12-Stage⌉](https://www.amazon.in/dp/B0FCFQDNMW?tag=thecuriosi10b-21) Price ₹16,999 More information [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B0FCFQDNMW?tag=thecuriosi10b-21) Title [Aquaguard Enrich Glory RO+UV+UF Water Purifier with Copper & Alka…](https://www.amazon.in/dp/B0F5Q1HT9S?tag=thecuriosi10b-21) Thumbnail [⌊Aquaguard Enrich Glory RO+UV+UF Water Purifier with Copper & Alkaline Booster| 12-Stage Purification| 2-Year Filter Life| 4 Year Free Service | 40%+ Water Recovery| Suitable for All Water Sources⌉](https://www.amazon.in/dp/B0F5Q1HT9S?tag=thecuriosi10b-21) Price ₹15,499 More information [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B0F5Q1HT9S?tag=thecuriosi10b-21) Title [Aquatec Plus – Advance plus 12 ltr RO+UV+UF+TDS Water purifier fo…](https://www.amazon.in/dp/B07B2CCW8Z?tag=thecuriosi10b-21) Thumbnail [⌊Aquatec Plus - Advance plus 12 ltr RO+UV+UF+TDS Water purifier for home (white blue) work up to 3000 tds⌉](https://www.amazon.in/dp/B07B2CCW8Z?tag=thecuriosi10b-21) Price ₹7,334 More information [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B07B2CCW8Z?tag=thecuriosi10b-21) Title [AQUA D PURE Alkaline RO Water Purifier 12L RO+UV+UF+TDS Control w…](https://www.amazon.in/dp/B0B79QLL1K?tag=thecuriosi10b-21) Thumbnail [⌊AQUA D PURE Alkaline RO Water Purifier 12L RO+UV+UF+TDS Control with Goodness of copper 12 Liter Large Storage Tank, Suitable for all type of water supply. (color: Black)⌉](https://www.amazon.in/dp/B0B79QLL1K?tag=thecuriosi10b-21) Price ₹5,005 More information [ Buy on Amazon](https://www.amazon.in/dp/B0B79QLL1K?tag=thecuriosi10b-21) Share this